Воскресенье, 20 сентября 2020

Культура

Гісторыя з фатаграфіяй. Чайная на Чырвонаармейскай

Гісторыя з фатаграфіяй. Чайная на Чырвонаармейскай

Год малой Радзімы, Культура
Неаднойчы разглядала гэты здымак: здавалася, што ўсе падобныя будынкі і аб‘екты грамадскага харчавання ў старых Пружанах знаходзіліся паблізу Белых лавак. Але аказалася, што ў пасляваенныя гады «Чайная» была і на вуліцы Чырвонаармейскай, насупраць сквера. Тут маглі падсілкавацца работнікі суседніх пошты і тэлеграфа, якія на той час працавалі пазменна круглыя суткі. У 1960-я замест гэтага і некалькіх суседніх будынкаў пабудавалі двухпавярховыя цагляныя дамы. Вядучая рубрыкі Ірына Сядова.
Гісторыя з фатаграфіяй. Юныя чытачы школы-інтэрната

Гісторыя з фатаграфіяй. Юныя чытачы школы-інтэрната

Год малой Радзімы, Культура
У архіве былой настаўніцы Пружанскай школы-інтэрната Эльвіры Васільеўны Зелянькевіч захавалася вось такая фатаграфія: школьнікі рыхтуюцца да чытацкай канферэнцыі. Дарэчы, у свой час яна размяшчалася ў «раёнцы» («Зары камунізму»), аўтар фота — Анатолій Міхайлавіч Ганчароў.Тэма канферэнцыі для сучасных школьнікаў выглядае, напэўна, незразумелай і надуманай: «Каго з герояў кніг мы возьмем з сабой у камунізм?». Але яна здавалася актуальнай для пакалення, якому за тры гады перад тым на 22-м з‘ездзе КПСС быў абвешчаны хуткі надыход светлай будучыні (фота было зроблена 1 снежня 1964 года). На гэтым здымку — вучань 8 класа Аляксандр Арцёменка, вучаніца 7 класа Валянціна Бутрым, старшая піянерважатая Лізавета Андрэеўна Жабко, старшыня савета піянерскай дружыны дзесяцікласніца Галіна Ла
Вольга Кумакова:  «Кніга дапамагае  думаць і не здавацца»

Вольга Кумакова: «Кніга дапамагае думаць і не здавацца»

Культура, Профессия
У дзяцінстве яна хацела стаць рэжысёрам лялечнага тэатра: думала, што адбярэ ў злога Карабаса-Барабаса ўсіх лялек, пяшчотна возьме іх за нітачкі і прыдумае ім новую гісторыю. Потым марыла аб журналісцкай сцежцы: пачала пісаць вершы, прозу, публікавацца ў розных выданнях. Паспяхова скончыла музычную школу па класе фартэпіяна. Аднак, калі прыйшла пара канчаткова вызначыцца з выбарам прафесіі, вырашыла стаць… бібліятэкарам. -Такому выбару вельмі ўзрадавалася мая бабуля, якая ўсё жыццё працавала ў бібліятэцы, і, вядома ж, мама. Менавіта яна прывіла мне такую павагу да кніг, — расказвае намеснік дырэктара Пружанскай цэнтральнай бібліятэчнай сістэмы Вольга Вадзімаўна Кумакова. – Пачалося з таго, што ў нашай сям’і ніхто і ніколі не адчуваў дэфіцыту друкаваных выданняў. Кнігі розных жанра
Бакуноўская школа ў 1950-я гады

Бакуноўская школа ў 1950-я гады

Год малой Радзімы, Культура
Пад вераснёўскі настрой трапіла ў рукі яшчэ адна фатаграфія школы. Гэта — другая палова 1950-х гадоў, вёска Бакуны (Велікасельскія). —Прэстыжнасць вучобы ў жыхароў Бакуноў на той час была вялікай, — узгадвае былая вучаніца школы, а цяпер настаўніца-пенсіянерка Яўгенія Пятроўна Раманава. — Нас, дзяцей, бацькі накіроўвалі на добрую вучобу, заахвочвалі імкненне да ведаў. Да таго даходзіла, што ў бацькоў школьніка, які атрымаў дрэнныя адзнакі, суседзі маглі іранічна запытацца: «Дурня росціце?». Умовы вучобы, зразумела, з сённяшнімі не параўнаць было: школа, куды хадзілі вучні з пяці вёсак, тулілася ў драўляным будынку на ўскрайку лесу, сабраным з некалькіх клунь. Тры класныя пакоі ды настаўніцкая. Плюс яшчэ меншы будынак пачатковай школы побач. Ужо пазней пабудавалі прыгожы цагл
Гісторыя з фатаграфіяй. Лясніцтва, перабудаванае пад школу

Гісторыя з фатаграфіяй. Лясніцтва, перабудаванае пад школу

Год малой Радзімы, Культура
Гэтае фота знайшлося ў альбоме, дзе настаўнікамі і вучнямі былой Белалясоцкай школы была беражліва сабрана гісторыя гэтай навучальнай установы. Будынак, узведзены «за польскім часам», у 1924 годзе, прызначаўся для лясніцтва. Яно займала частку памяшкання, а ў другой палове жыў ляснічы са сваёй сям‘ёй. На здымку і адлюстраваны гэты перыяд. Калі ў ліпені 1944-га года Белы Лясок быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх акупантаў, паўстала пытанне навучання дзяцей, якіх на той час у вёсцы было шмат. Будынак лясніцтва перадалі Шарашоўскаму райаддзелу народнай адукацыі. Загадам №1 па Шарашоўскаму РайАНА ад 15 жніўня 1944 года было засведчана: «Адкрыць у Белым Ляску Шарашоўскага раёна пачатковую школу». З успамінаў В.І.Рыгіна: «20 жніўня 1944 года загадчык Шарашоўскага РайАНА Васіль Васі
Жыхары Чапялёў пабудавалі пляцоўку для адпачынку

Жыхары Чапялёў пабудавалі пляцоўку для адпачынку

Культура, Фотофакт
Газета напісала пра арэлі, што паставілі для дзяцей каля касцёла ў райцэнтры. Але падобнае здарылася сёлета і ў нашай вёсцы Чапялі. У парку, закладзеным напрыканцы 1960-х гадоў жыхаром вёскі Мікалаем Мікалаевічам Хворакам, таксама з’явілася цудоўная пляцоўка для адпачынку. Сярод ліпаў, акацый, клёнаў і хвой з’явіліся арэлі, пясочніца ў выглядзе лодачкі, спартыўны шчыт з кальцом, «гоначная машынка» і паласа перашкод з аўтамабільных шын. Таксама паўсталі столік з лаўкамі і кветнікі розных формаў. Гэтую прыгожую і ўтульную пляцоўку з душой і любоўю стварылі ўласнымі сіламі самі жыхары вёскі. Вялікі ўнёсак у агульную справу зрабілі Іосіф Віктаравіч Шумскі з жонкай Наталляй Васільеўнай, Васілій Васільевіч Казмірчук, сем’і Пілюцікаў, Люкевічаў, Хаметаў, Лазоўскіх. Засл
У «Ружанскім палацавым комплексе роду Сапегаў» пачала працу  выстава «Ружанскія выцінанкі»

У «Ружанскім палацавым комплексе роду Сапегаў» пачала працу выстава «Ружанскія выцінанкі»

Афиша, Год малой Радзімы, Культура, Ружанские мотивы
Гэта першая ў гэтым музеі персанальная выстава работ народнага майстра Беларусі і жыхара Ружан Юрыя Малышэўскага.На адкрыцці выставы сабраліся сябры, былыя вучні, калегі мастака, прыхільнікі яго творчасці і проста наведвальнікі музея. Хоць мастак і нарадзіўся ў сібірскім горадзе Ніжняўдзінску, але кожны з ружанцаў лічыць яго сваім земляком: яшчэ ў дзяцінстве Юрый Малышэўскі апынуўся ў Ружанах, дзе жыве і сёння. Менавіта багатае гістарычнае мінулае мястэчка абудзіла ў яго цікавасць да краязнаўства, збору гістарычных звестак і фактаў пра Ружаны. Пасля заканчэння школы і службы ў войску Юрый працягнуў займацца маляваннем, асвойваць і ўдасканальваць тэхнікі жывапісу, скульптуры, разьбы. А неўзабаве захапіўся выцінанкай. Гэта асаблівы від народнай творчасці —папяровыя карункі або аж
Гісторыя з фатаграфіяй. Гімназіст на вуліцы Пацэвіча

Гісторыя з фатаграфіяй. Гімназіст на вуліцы Пацэвіча

Год малой Радзімы, Культура
Год таму, у жніўні 2019-га, мы пачалі публікаваць у суботніх нумарах «раёнкі» гістарычныя фотаздымкі, падмацаваныя кароценькімі аповедамі. Аказалася, што новая рубрыка зацікавіла не толькі старажылаў, але і людзей сярэдніх гадоў, пэўную частку моладзі. Дзякуй усім, хто дасылае нам свае «гісторыі з фатаграфіямі», удзельнічае ў абмеркаванні. Зразумела, вельмі прыемна і нечакана было пачуць, што на фота не толькі другой паловы мінулага стагоддзя, але нават на перадваенных людзі ўбачылі сваіх знаёмых і блізкіх. Напрыклад, на здымку 1935 года, дзе адлюстравана сімвалічная перадача зямлі для кургана Пілсудскага, Ангеліна Іванаўна Самусь разгледзела свайго бацьку Івана Старынскага, які працаваў бухгалтарам у Пружанскім старостве. Не ўсе здымкі атрымалі станоўчыя водгукі. Былі абурэн
Ліноўская бібліятэка сёлета трапіла на раённую Дошку гонару. Наш матэрыял пра яе маленькі калектыў

Ліноўская бібліятэка сёлета трапіла на раённую Дошку гонару. Наш матэрыял пра яе маленькі калектыў

Культура, Профессия
Сярод устаноў, якія сёлета трапілі на раённую Дошку гонару, ёсць і сапраўдныя рэкардсмены. У прыватнасці, Ліноўская сельская бібліятэка, дзе працуе толькі дзве жанчыны – Алена Мікалаеўна Антончык і Наталля Сяргееўна Паўлюковіч, другі раз за апошнія тры гады прызнана лепшай бібліятэкай раёна. Калі скласці “культурны” стаж бібліятэкараў, то атрымаецца на дваіх больш за паўстагоддзя. Жанчыны любяць сваю працу і маюць поўнае права ганарыцца статусам служыцеляў чытальнай “меккі” Лінова і навакольных вёсак. Загадчыца ўстановы Алена Мікалаеўна мясцовая, нарадзілася ў в. Загор’е ў сям’і работнікаў культуры. Аднак воляй лёсу Алена не пайшла адразу па слядах маці-бібліятэкара. Пасля заканчэння школы вучылася ў сельскагаспадарчай акадэміі г.Горкі і некаторы час працавала ў адной з гас
Гісторыя аднаго экспаната. Бульётка, або чайнік-самавар

Гісторыя аднаго экспаната. Бульётка, або чайнік-самавар

Культура, Палацык
Ці ж можна адмовіцца ад кубка гарачага чаю?! Чаяванне займае важнае месца ў жыцці чалавека: напой саграе ў халодную пару і ахалоджвае ўлетку, збірае сям’ю і гасцей за агульным сталом… Сёння гаворка пойдзе пра яшчэ адзін цікавы прадмет, які захоўваецца ў фондах музея-сядзібы «Пружанскі палацык», – бульётку. Яна ўяўляе сабой фігурную танкасценную металічную ёмістасць са здымным дном. Уражваюць тры высокія дэкаратыўныя ножкі ў выглядзе стылізаваных лап міфічнай жывёлы. Бульётка выпушчана ў першай палове XX ст. на Вюртэмбергскай металічнай фабрыцы Адольфа Кнехта, якая з 1920-х гг. займалася вырабам посуду ў стылі арт-дэко. Гэты прадмет быў канфіскаваны Брэсцкай мытняй пры незаконным перасячэнні мяжы і перададзены ў наш музей. Што ж увогуле такое бульётка? Напэўна, першае, што прыход
Гісторыя з фатаграфіяй. Сяляне  з вёскі Ялова

Гісторыя з фатаграфіяй. Сяляне з вёскі Ялова

Год малой Радзімы, Культура
Фатаграфія была зроблена якраз у жніўні, толькі 84 гады таму — у 1936 годзе ў вёсцы Ялова. Яшчэ наперадзе і «першыя Саветы», і выпрабаванні Вялікай Айчыннай, пасляваенныя цяжкія і галодныя гады, утварэнне калгасаў і многія іншыя гістарычныя падзеі, якія так або інакш адбіліся на лёсах гэтых людзей. Але яны не імкнуцца зазірнуць у будучыню, а проста радуюцца святу. У руках у дзяўчат кветкі, якія звычайна асвячаюць на Прачыстую — 28 жніўня (магчыма, памыляюся, але вяргіні ў букетах даволі дакладна паказваюць на час). Гэта сям‘я Пілюцікаў. У цэнтры, як і належыць, старэйшыя яе члены — Раман і Алеся (у 1936-м кожнаму з іх споўнілася акурат 50 гадоў). Вакол стаяць іх дзеці Міхаіл, Ганна, Надзея, Пётр, Вольга, Феадосія і Марыя. Побач са старэйшай дачкой Надзеяй сядзіць яе муж Акім (у м
Панно с известными земляками обновилось. Реставрацией занимался художник Сергей Казак

Панно с известными земляками обновилось. Реставрацией занимался художник Сергей Казак

Год малой Радзімы, Культура
Сямнаццаць гадоў (менавіта столькі прайшло з той пары, як у нашым горадзе адзначаліся рэспубліканскія “Дажынкі-2003”) для многіх з нас праляцелі, як адно імгненне. Пра тое, што, насамрэч, прайшло шмат часу, упарта “падказвалі” пабляклыя колеры вялікага пано “Знакамітыя землякі”, якое акурат перад святам было намалявана над ЗАГСам. Наспеў час заняцца рэстаўрацыяй. За гэтую работу ўзяўся Сяргей Казак, мастак з Бярозаўскага раёна, амаль наш зямляк, які, дарэчы, у свой час з’яўляўся адным з аўтараў гэтага пано. Такім чынам, увесь мінулы тыдзень каля Пружанскага ЗАГСа стаяла вышка, на вышыні працаваў мастак. А нашы чытачы задавалі пытанні: што і навошта адбываецца. Нагадаем, што ў 2003 годзе на сцяне дома па вул. Рыгора Шырмы паўсталі выявы сусветна вядомых ураджэнцаў Пружа
Гісторыя з фатаграфіяй. На рагу Чырвонаармейскай  і Свабоды

Гісторыя з фатаграфіяй. На рагу Чырвонаармейскай і Свабоды

Год малой Радзімы, Культура
Не вельмі якасны, але настальгічны здымак канца 1960-х гадоў. Пружаны, скрыжаванне вуліц Чырвонаармейскай і Свабоды. Дом на рагу вуліц і зараз стаіць, знік толькі ганак са слупкамі: уваход раней быў ад вуліцы. Цяпер гэта звычайны жылы дом з некалькімі кватэрамі. А ў блаславенныя гады маёй вучобы ў школе тут быў Дом піянераў. Амаль штодзень знаходзілася нагода зайсці сюды: мы з сяброўкамі вучыліся вязаць і шыць, наведвалі танцавальныя вечары. Наогул прыцягвала сама магчымасць цікавых зносін, сяброўская атмасфера, якую здолелі стварыць кіраўнікі гурткоў. Вядучая рубрыкі Ірына СЯДОВА.
Гісторыя з фатаграфіяй. Маслабойня ў Шарашэве

Гісторыя з фатаграфіяй. Маслабойня ў Шарашэве

Год малой Радзімы, Культура
У гэтыя дні гарадскі пасёлак Шарашэва адзначае сваё 640-годдзе. З гэтай нагоды захацелася ўзгадаць нейкі факт з яго гісторыі. Гэты фотаздымак адносіцца да перыяду Першай сусветнай вайны. Як мы памятаем, «першыя немцы» на нашых землях гаспадарылі з верасня 1915 да сярэдзіны 1919 года. Многія жыхары Пружаншчыны перад пачаткам акупацыі пакінулі родныя мясціны: практычна ўвесь рэгіён стаў плацдармам для баявых дзеянняў. Але далёка не ўсе згаджаліся з тактыкай «выпаленай зямлі», рушылі ў бежанства. Па фатаграфіях з нямецкіх альбомаў гэтага перыяду мы можам зрабіць выснову, што жыццё ў тыя цяжкія ваенныя часы не спынілася: ішоў гандаль, пракладваліся дарогі, высаджваліся дрэвы ўздоўж вуліц… А вось так выглядаў на тыя часы працэс перапрацоўкі малака і вырабу сметанковага масла.
Гісторыя з фатаграфіяй. Швейная майстэрня ў ваенныя часы

Гісторыя з фатаграфіяй. Швейная майстэрня ў ваенныя часы

Год малой Радзімы, Культура
Гэтае фота датавана 1 мая 1944 года. Ці так супала, ці краўцы вырашылі падобным чынам адзначыць свята працы (нагадаю, што раней мы змяшчалі фота, зробленае 1 мая 1943 г. у сталярнай майстэрні). У тыя часы дробных саматужных вытворчасцей у Пружанах было шмат. Мадысткі-жанчыны шылі сукенкі, а на касцюмах для моцнай паловы пружанцаў спецыялізаваліся краўцы-мужчыны. Звярніце ўвагу, што на старых фотаздымках пружанцы выглядаюць вельмі элегантна.Гэтая майстэрня, верагодна, размяшчалася ў пабудове каля дома святара за саборнай царквой, прыкладна на месцы цяперашніх гаражоў кінасеткі. Надпіс на зваротным баку здымка амаль сцерся, удалося разабраць толькі дату і прозвішча — Карпеш. Сапраўды, старажылы ўзгадваюць, быў у тагачасных Пружанах кравец Іван Карпеш, на фота ён крайні справ