Суббота, 25 января 2020

Культура

Гісторыя з фатаграфіяй. «Лінейка» ў дзіцячым доме

Гісторыя з фатаграфіяй. «Лінейка» ў дзіцячым доме

Год малой Радзімы, Культура
Адразу пасля вайны, у 1945 годзе, у былой сядзібе Аўгустына Пацэвіча (у канцы вуліцы Савецкай, якая да вайны насіла імя знакамітага пружанскага ўрача) адкрыўся дзіцячы дом. «Пуцёўку ў жыццё» тут атрымлівалі дзеці, якія засталіся без бацькоўскай апекі, сіроты ваеннага часу. У хатнім архіве жыхаркі Пружан Валянціны Арсеньеўны Дробат захавалася шмат фотаздымкаў з жыцця дзетдомаўцаў. На гэтым — агульная лінейка каля будынка. Дзяўчынка-піянерка аддае рапарт (са спіны цяжка зразумець, але верагодна, што гэта дырэктар установы Клаўдзія Шатон). Фота можна датаваць сярэдзінай 1950-х гадоў. Будынак быў разабраны ў 1991 годзе. Цяпер на гэтым месцы — помнік «Спаленым вёскам». Вядучая рубрыкі Ірына СЯДОВА. Больш здымкащ тут: https://ok.ru/group/43871022022852/album/52380533915844
Гісторыя з фатаграфіяй. Малакавоз ля старой «малочкі»

Гісторыя з фатаграфіяй. Малакавоз ля старой «малочкі»

Год малой Радзімы, Культура
Гэты здымак зроблены напачатку 50-х гадоў мінулага стагоддзя. У 1954-м быў пабудаваны новы вытворчы цэх Пружанскага малаказавода на ўскраіне горада і прыёмка малака вялася ўжо там. А на гэтым здымку малакавоз яшчэ прывёз малако з фермы да старых будыначкаў, што мясціліся за Беларускай сярэдняй школай №1 (прыкладна на месцы цяперашняй дысказалы Палаца культуры). У цэнтры ў белым спецадзенні Мікалай Васільевіч Супрунчук. Тады ён толькі пачынаў працаваць на «малочцы». У далейшым «дарос» да  старшага майстра. На жаль,   рана пайшоў з жыцця: яго не стала  ў 1988 годзе. Ірына СЯДОВА. Фота з сямейнага архіва Л.М.Мязгі.
«Родителям сказали, что направляемся в Москву». Художник из Пружан и его жена покоряют Китай

«Родителям сказали, что направляемся в Москву». Художник из Пружан и его жена покоряют Китай

Культура, Молодёжный клуб
Гісторыя, якую хачу вам распавесці, мае ўсе атрыбуты навагодняй казкі. Яе падзеі развіваліся імкліва. Дзевяць месяцаў таму маладыя мастакі Сяргей Самусь і яго жонка Вікторыя распрадалі ўсю сваю маёмасць, купілі квіткі на самалёт і, не сказаўшы родным ні слова, накіраваліся на пошукі поспеху ў іншую частку свету. У тую самую Паднябесную краіну, вядомую на ўвесь свет з часоў Марка Пола сваімі непераможнымі імператарамі, саноўнікамі-мандарынамі, выдатнымі палацамі і прыдворнымі мастакамі і паэтамі… Кітай сустрэў адчайных падарожнікаў не вельмі лагодна: цяжка было задобрыць “гаспадара” дзесяццю доларамі, якія засталіся у кішэні. Маладыя людзі начавалі на вуліцы, галадалі, дзеля кавалка хлеба не цураліся самай бруднай працы. Але аднойчы здарыўся цуд: кітайскі “дзед Мароз” глянуў на
Гісторыя з фатаграфіяй. Інструктаж па гатаванні варэння

Гісторыя з фатаграфіяй. Інструктаж па гатаванні варэння

Год малой Радзімы, Культура
Гэтую гісторыю запісаў і даслаў у рэдакцыю настаўнік Загорскай школы Анатоль Сахарук. Як расказала краязнаўцу вясковы старажыл Алена Мікалаеўна Куроўская, у архіве якой апынулася гэтае фота (жанчына зараз жыве ў Брэсце), яно зроблена ў вёсцы Загор’е недзе ў 1935-37 гадах. У 30-я гады ХХ стагоддзя жыхары Загор’я сталі масава вырошчваць суніцы (клубніцы) на продаж. Вазілі конным транспартам на рынкі ў Пружаны, Малеч, Бярозу, Кобрын і інш. Загадзя, звечара, загружалі кашы ў воз і адпраўляліся ў дарогу нанач. Не заўсёды ўдавалася рэалізаваць усю ягаду. Тое, што заставалася, проста выкідвалі: варэння ў той час вяскоўцы не ведалі. Але польскія ўлады былі зацікаўлены ў павышэнні культуры мясцовага насельніцтва, у тым ліку і сельскагаспадарчай. З гэтай мэтай некалькі гадоў запар у вёску
Гісторыя з фатаграфіяй. Снежная зіма сто гадоў таму

Гісторыя з фатаграфіяй. Снежная зіма сто гадоў таму

Год малой Радзімы, Культура
Якія зімы былі ў Пружанах у мінулым стагоддзі? Не заўсёды, напэўна, такімі снежнымі і марознымі, як з настальгіяй узгадваюць старажылы. Але гэтае фота больш чым стагадовай даўнасці радуе вока, што засумавала па зімовым пейзажы. 1916 год. Перыяд акупацыі заходніх абласцей Расійскай імперыі кайзераўскімі войскамі. Фота з нямецкага альбома. Дзве жанчыны «зачапіліся языкамі» перад веснічкамі. Якая гэта вуліца? Немагчыма вызначыць, няма ніякіх арыенціраў. Напэўна, не Хватка: на ёй больш шчыльна стаялі дамы. Галендры? Патапаўка? Подпіс на здымку гучыць як «Пружана на Мухаўцы». Але хутчэй за ўсё гэта азначае само месцазнаходжанне нашага горада, а не вуліцу па-над рэчкай. Шчыра кажучы, і зараз падобным чынам выглядае мноства старых вясковых хатак. Адрозненне — вострыя «пікі», што тыр
Дождь не помешал традиционному пружанскому Параду Дедов Морозов

Дождь не помешал традиционному пружанскому Параду Дедов Морозов

Актуально, Культура
Казка пра Ёлку і металічную Мыш     Пасадзіў дзед... елку. Вырасла елка вялікая-вялікая, зялёная-зялёная. “Выкапаць яе і сам выкапаю -- гэта ж не рэпка! І ўсталюю сам. А вось як упрыгожыць -- не ведаю”, -- прызадумаўся стары. І паклікаў на дапамогу бабулю, а тая прывяла ўсіх сваіх унукаў і ўнучак. За дзецьмі прыбегла Жучка, за Жучкай -- Кошка, а следам прывалаклася вялікая шэрая з металічным адлівам Мыш.     -- Мой год наступае -- мне і камандаваць парадам! -- запішчала ганарлівая шэрая істота, пра якую дагэтуль узгадвалі толькі ў маленькай казцы, а сёння гудзе ўвесь свет.      -- Бачыш ты, расхадзілася! 2020 – год металічнага Пацука, няма чаго падмазвацца! -- абурылася жоўтая Свіння, якая, зыходзячы ў 12-гадовы адпачынак, вы
Гісторыя з фатаграфіяй. Калядныя святы ваеннага часу

Гісторыя з фатаграфіяй. Калядныя святы ваеннага часу

Год малой Радзімы, Культура
У чым адметнасць гэтага здымка? Ён зроблены падчас Вялікай Айчыннай вайны ў акупіраваных фашыстамі Пружанах. Гэта мог быць снежань 1941-га, 1942-га або 1943-га гадоў. Дакладная дата, на жаль, не пазначана, але злева ля галінак упрыгожанай ёлкі бачны малітоўны надпіс на нямецкай мове, фотапапера на адваротным баку здымка таксама мае маркіроўку па-нямецку. Вуліца Тармасава, якая тады называлася Шарашоўскай. Царква Евангельскіх хрысціян-баптыстаў. Вучні нядзельнай школы адзначаюць вялікае свята Нараджэнне Хрыстова. Нягледзячы на вайну, жыццё працягвалася, нават сціплыя падаруначкі заціснуты ў дзіцячых кулачках. Цікава, пернікі гэта былі ці рэлігійныя кніжачкі? Дарэчы, белыя пухнатыя шапачкі з трусінага пуху на дзяўчынках выглядаюць вельмі сучасна. Маладыя людзі, што стаяць у цэн
Гісторыя з фатаграфіяй. Рамеснікі з вуліцы Шарашэўскай

Гісторыя з фатаграфіяй. Рамеснікі з вуліцы Шарашэўскай

Год малой Радзімы, Культура
Гэты фотаздымак, што знайшла ва ўласных калекцыях, можа служыць ілюстрацыяй жыцця пружанскіх мяшчан-рамеснікаў да 1939 года. Антон Нічыпаровіч, як і многія жыхары тагачаснай вуліцы Тармасава (яна на той час называлася Шарашоўскай), а таксама Хваткі і Горкі, займаўся ганчарствам. Ён старанна выцягвае на крузе збанок. Дапамагае яму нявестка Кацярына: каменьчыкам шкрабае па вырабах перад тым, як іх паставяць абпальваць у печ. «Палоскі» і «елачкі» пасля абпалу нададуць чорным збанкам эфект глянцу. Сын Фёдар займаецца шавецкай справай. Ірына СЯДОВА.
Гісторыя з фатаграфіяй. Мандаліны, гітары, балалайкі…

Гісторыя з фатаграфіяй. Мандаліны, гітары, балалайкі…

Год малой Радзімы, Культура
Мінск, 28 кастрычніка 1951 года. Рэспубліканскі агляд мастацкай самадзейнасці. На сцэне — струнны аркестр Пружанскага Дома культуры. Мандаліны, гітары, балалайкі. Зараз больш на слыху домра, а на тыя часы чамусьці была папулярнай менавіта італьянская мандаліна. Нават дома ў нас быў такі інструмент. І хаця прафесійна музыцы не вучыўся ніхто са старэйшых сваякоў, дзядуля і дзядзькі ўмелі граць, цёткі прыгожа спявалі. Я ўжо гэтага не заспела, але расказвалі, што наладжваліся сапраўдныя сямейныя канцэрты. Тое, што самадзейных аматараў музыкі ў Пружанах было нямала, бачна і па аматарскім фотаздымку. На жаль, ён не вельмі добрай якасці і цяжка разгледзець твары, але, магчыма, нехта пазнае тут сваіх родных. Ірына СЯДОВА.
Молодожены в Германии запустили воздушный шарик с открыткой, а он приземлился в … Ружанах

Молодожены в Германии запустили воздушный шарик с открыткой, а он приземлился в … Ружанах

Культура, Ружанские мотивы
Ёсць у немцаў такая вясельная традыцыя, як запусканне ў неба паветраных шарыкаў, надзіманых геліем, у гонар маладых. Да іх прымацоўваюць паштоўкі, на якія просяць адгукнуцца людзей, што знойдуць вясельнае пасланне. Цяпер пра гэтую традыцыю ведае і сям’я Жыеўскіх з Ружан, якая стала выпадковым адрасантам такога нямецкага прывітання. Іна Андрэеўна вярталася з работы, калі раптам у двары пад акном іх прыватнага дома заўважыла нейкае «смецце». Гаспадыня падняла паперку і пацягнула за прымацаваны да яе «хвост», калі раптам з вазона з пету-ніямі паказаўся шарык. Выгарэўшая за час няблізкага палёту паштоўка ўражання не зрабіла. Жанчына прызнаецца, што ўжо несла «смецце» да урны, калі звярнула ўвагу, што паштоўка не айчынная, а надпісы на ёй на замежнай мове. — Сфатаграфавала паштоўку, ад
Гісторыя з фатаграфіяй. Дзяўчына ў скверы

Гісторыя з фатаграфіяй. Дзяўчына ў скверы

Год малой Радзімы, Культура
У другой палове 20-га стагоддзя да Пружаншчыны дайшла «мода» на рознага кшталту скульптуры — сімвалы эпохі. Знакамітай дзяўчыны з вяслом, здаецца, не было, але выявы  жанчын і дзяўчат з каласамі, снапамі, птушкамі, кніжкамі,  піянераў з адпаведнай атрыбутыкай упрыгожвалі  школьныя двары, скверы, перасячэнні вуліц. Былі скульптуры, зразумела,  з ліку недарагіх, таму з часам яны выглядалі не вельмі прыгожа. Да знікнення  адной з апошніх  — манументальнай жанчыны з голубам міру, якая некаторы час стаяла на скрыжаванні Савецкай і Чырвонаармейскай, — дарэчы, прыклала руку (журналісцкае пяро) і  наша «раёнка». Хутка пасля публікацыі артыкула ў сярэдзіне 1980-х  скульптуру, з якой тырчала арматура, замянілі на кампазіцыю «Мацярынства». Яна і сёння  стаіць тут. А выява,
Наша землячка Вероника Антошок спела вместе с Русланом Алехно на сцене Кремлевского Дворца

Наша землячка Вероника Антошок спела вместе с Русланом Алехно на сцене Кремлевского Дворца

Культура
– Алё…– Добры дзень! Вераніка? – Рада Вас чуць, Алена Сяргееўна! – зменены да непазнавальнасці голас на тым канцы проваду падказаў, што маленькая дзяўчынка, з якой мы сустракаліся тры гады таму, ужо паспела пасталець, а шчырае вітанне засведчыла, што мяне памятаюць… Помню і я, як у той дзень хвалявалася, ці стрымаю эмоцыі пры сустрэчы з дзесяцігадовай Веранікай Анташок, якая з-за дрэннага зроку амаль не бачыла гэты свет. А яна з усмешкай сустрэла мяне каля парога, узяла за руку і павяла за сабой у пакой, дзе на прафесійным сінтэзатары без запінкі сыграла “Адажыа” з балета “Лебядзінае возера” Чайкоўскага… Тады, як шчыра кажучы, і зараз, для паўнацэннага жыцця Веранікі патрабаваліся спецыяльнае абсталяванне і кваліфікаваныя спецыялісты, але яна ніколі не адчувала і не адчувае сябе ў чымсь
Гісторыя з фатаграфіяй. Дзіцячы садок на Кобрынскай

Гісторыя з фатаграфіяй. Дзіцячы садок на Кобрынскай

Год малой Радзімы, Культура
Гэты фотаздымак прынёс у рэдакцыю Міхаіл Мікалаевіч Чайкоў. Лета 1951 года. Група малых стаіць на ганку дзіцячага садка па вуліцы Кобрынскай. Сур‘ёзныя дзеткі, якія не прывыклі глядзець у фотааб‘ектыў. Для іх фатаграфаванне — важная падзея. Вось і ўладальнік здымка стаіць у першым радзе ў шэрых штоніках на лямках. Тут яму 4 гады і 10 месяцаў. Злева — тагачасны дырэктар садка Вера Іванаўна. Дзетсад на вуліцы Кобрынскай быў першым у Пружанах і на той час — адзіны. Міхаіл Мікалаевіч узгадвае, што шмат гадоў пасля вадзіў сюды і свайго сына. Але з цягам часу драўляны будынак стаў «неактуальным», неадпаведным санітарным патрабаванням. Пэўны час пасля закрыцця ён пуставаў, але цяпер знайшоўся гаспадар. Кажуць, што на гэтым месцы плануецца зрабіць аграсядзібу. Ірына СЯДОВА.
Семья Ромаш: «Лучшие спутники жизни — доброта, незлопамятность, доверие»

Семья Ромаш: «Лучшие спутники жизни — доброта, незлопамятность, доверие»

Культура
Як сваім жыццём заслужыць павагу акружаючых? Як адважыцца ў сталым узросце памяняць вясковае жыццё на гарадское? Як жыць у згодзе са сваёй другой палавінкай? Сям’я Ромашаў адказы не толькі на гэтыя, але і на многія іншыя пытанні не трымае ў сакрэце. Вера Пятроўна і Іван Якаўлевіч разважаюць не толькі з вышыні пражытых гадоў — у першую чаргу, зыходзячы з уласнага багатага жыццёвага вопыту.Вось ужо без малога дваццаць гадоў як Ромашы пераехалі ў Пружаны. Але большую частку свайго свядомага жыцця Вера Пятроўна і Іван Якаўлевіч пражылі ў Лазоўцы: атрымалася так, што, дзе нарадзіліся, там і згадзіліся. Але калі зарабілі заслужаны адпачынак, адважыліся на кардынальныя змены ў жыцці. — Родная вёска пачала аджываць свой век ужо даўно. Вядома ж, баліць душа, што такі лёс напаткаў на