Упершыню пра гэту краіну я пачула ў маленстве з размоў бацькоў. Тады для мяне гэта было проста незвычайнае слова «Афганістан», але я па-дзіцячы інтуітыўна звязвала яго з нечым дрэнным і нават палахлівым. Таму што ў бацькоўскіх гутарках яно гучала заўсёды ў кантэксце непрыемнасцяў, бед. Праз гады, ужо ў дарослым узросце, я даведалася, што такое насамрэч «вайна ў Афганістане», колькі яна прынесла бед у сем’і беларусаў і асабіста бацькам. Таму што мой тата, Вячаслаў Вітольдавіч Шчарбук, адным з першых адправіўся туды. Быў загад, салдацкі абавязак перад Радзімай. І разам з тым, зараз я ганаруся, што з’яўляюся дачкой сапраўднага патрыёта, які мужна і добрасумленна выканаў тое, што быў павінны выканаць.
Аднак для нашай сям’і тая вайна не скончылася з вяртаннем таты. Яшчэ 16 гадоў запар мы разам змагаліся з яго хваробамі, якія прыехалі з той «камандзіроўкі». Безумоўна, шмат чаго я даведалася ўжо са слоў мамы, Валянціны Пракопаўны, з якой мы часта ўспамінаем сямейныя гісторыі. І асабліва пра тое, што б яна зараз сказала свайму мужу, майму бацьку, але так і не паспела…
«Памятаеш, Чэсік, як мы марылі і планавалі сваё сумеснае жыццё, ад маладосці да сумеснай старасці. Усё магло б скласціся менавіта па нашых задумках, мой мілы, калі б не было вайны. А памятаеш, як пачыналася наша жыццё? Мы, маладыя, поўныя сіл і энергіі. Нараджэнне доўгачаканых дочак-двайнят. Ты абраў прафесію абараняць Радзіму, служба табе, улюблёнага ў неба, падабалася, бо ты толькі і марыў лятаць. І мара амаль спраўдзілася. Але быў загад — камандзіроўка ў Афган, тады яшчэ зусім невядомы. І ты з‘ехаў, а я засталася з дзвюма маленькімі дачушкамі. Амаль два гады пакутлівых чаканняў, лістоў, у якіх ты не распавядаў усёй праўды пра тое, што выпрабоўваў удалечыні ад Радзімы і сям’і, засцерагаючы нас ад перажыванняў. І вось доўгачаканая сустрэча, мы зноў разам. Толькі погляд твой патухлы. Бяссонныя ночы і хваробы адна за адной праследавалі нас. Мы змагаліся за жыццё, як маглі, на працягу 16 гадоў. Былі шпіталі Лейпцыга, Брэста, Мінска, Масквы (Бурдэнка), Пушкіна. Але хвароба аказалася мацней. І вось ужо 22 гады цябе няма з намі. Мы прыходзім на тваю магілку, каб ушанаваць памяць, распавесці, як мы жывём без цябе. У нас з табой вялікая
сям’я, і як хацелася б, каб ты хоць краем вока зірнуў на нас. Але ўсё перакрэсліў Афган. У нас з табой шэсць выдатных унукаў, а ты іх так і не дачакаўся, хаця і марыў, каб цябе звалі дзядулем. Ты мог бы ганарыцца сваімі дочкамі і зяцямі. Яны сталі паважанымі і годнымі людзьмі. Ты не змог правесці да алтара сваю каханую малодшанькую дачушку, не ўбачыў яе ў шлюбным уборы. Вайна ў Афганістане, а потым твая смерць падзяліла ўсё наша сямейнае жыццё на «да» і «пасля». Ты пакінуў яркі след пасля сябе. А колькі яшчэ такіх лёсаў… І пытанне, за што так атрымалася? І толькі ў снах ты прыходзіш да нас, нібыта анёл-захоўнік. Кажуць, што час лечыць, але ён проста падтуплівае боль, вучыць жыць без цябе, жыць дзеля дзяцей і ўнукаў. І пісаць лісты ў нікуды…»
Падрыхтавала
Крысціна Асіпчук.
Фота з сямейнага
архіва