Воскресенье, 19 апреля 2026

Музеи Пружанщины

Паданні глыбокай даўніны

Паданні глыбокай даўніны

Музеи Пружанщины
Кожны раз, калі я наведваю пружанскі музей, чамусьці ўспамінаю казачныя яйкі, у якія царэўны пахавалі свае палацы з багаццямі. Тут у кожнай зале, як у залатым, срэбным і медным яйку, захоўваецца столькі ўсяго цікавага і загадкавага, што вочы разбягаюцца! На гэты раз для нас, вучняў 4 «В» класа сярэдняй школы №1 г. Пружаны, свае таямніцы раскрыла сапраўдная драўляная беларуская хатка, схаваная ў беласнежных сценах музея на другім паверсе. Складзеная з бярвенняў старога дома, яна падзелена на тры пакойчыкі. Кожны з іх расказаў нам пра розныя промыслы і рамёствы, развітыя у нас, на Пружаншчыне, з даўніх часоў. У першым мы ўбачылі вялізныя плеценыя кашы, кошыкі і карабы. Відаць, у падобным і хавалася ад мядзведзя Машачка з піражкамі. Аказваецца, гэтыя карабы нібы зачараваныя: іх не грызуц
Беларуская кніга XX стагодзя: палацык запрашае на новую выставу!

Беларуская кніга XX стагодзя: палацык запрашае на новую выставу!

Музеи Пружанщины, Новости
12 лістапада ў музеі-сядзібе “Пружанскі палацык” адкрылася выстава друкаваных беларускамоўных выданняў ХХ стагоддзя. Яна прысвечана Году культуры і 125-годдзю з дня нараджэння Максіма Багдановіча, а таксама 500-годдзю беларускага кнігадрукавання, якое будзе адзначацца ў 2017 годзе. Выстава з’яўляецца своеасаблівай рэтраспектывай выданняў на беларускай мове ад часоў нацыянальна-культурнага адраджэння “нашаніўскага перыяду” да сучаснасці. Сёння даволі складана выявіць сапраўдныя кнігі пачатку ХХ ст. Тым не менш, пазнаёміцца з легальным друкаваным беларускім словам дапамагаюць рэпрынтныя выданні. Так, на выставе можна ўбачыць копіі, якія даюць уяўленне аб арыгіналах. Сярод іх – першыя беларускамоўныя падручнікі, якія выйшлі ў пецярбургскай друкарні “Загляне сонца і ў наша ваконца”. Гэта –

З лабірынту маўчання

Культура, Музеи Пружанщины, Новости
У мінулую пятніцу па дарозе ў абласны цэнтр да нас, у Пружаны, завіталі  вядомыя беларускія літаратары – паэтка Наста Кудасава і перформер Ілля Сін. Нагодай для творчай сустрэчы стала прэзентацыя паэтычнага зборніка «Маё невымаўля», якую яны вырашылі правесці ў музеі-сядзібе «Пружанскі палацык», бо менавіта гэты культурны, па іх меркаванню, аазіс здольны карэнным чынам памяняць звыклыя ўяўленьні сталічных жыхароў аб беларускай "правінцыі". Сапраўды, напоўнены паэзіей вечар у палацыку атрымаўся вельмі душэўным і пазнавальным. Чароўная аўтарка Наста Кудасава з лёгкасцю ўтрымлівала ўвагу трох дзесяткаў непадрыхтаваных гледачоў шчырым чытаннем сваіх арыгінальных вершаў, якое чаргавалася з  яркімі ўспамінамі яе жыцця. Нарадзілася Наста ў Рагачове – там, “дзе цячэ Дняпро”. Вершы пачала п

Фарбы старога парку

Музеи Пружанщины
Што можа быць найбольш прыгожай натурай для мастака, чым беласнежная вежа Пружанскага палацыка ў аправе пышных пажаўцелых крон высокіх грабаў і ясеняў?! Што можа быць лепшай нагодай для сустрэчы, чым цёплыя дзянькі бабінага лета і свежае гаючае паветра дзіўнага пружанскага парку?! Так для сябе вырашылі і вядомыя сучасныя беларускія мастакі, члены арт-суполкі «Абуджэнне», якія ў першыя выхадныя кастрычніка правялі ў Пружанах мастацкі пленэр. Акурат у тые дні прырода падаравала ім цудоўнае надвор’е і шматлікіх гледачоў: шчаслівыя сем'і з дзецьмі-гарэзамі, добразычлівыя назіральнікі за птушкамі і ліхія вясельныя картэжы. Ва ўсіх была выдатная магчымасць паназіраць за нараджэннем маленькіх эцюдаў і вялікіх карцін, размяшаць фарбы на рознакаляровых палітрах і нават зрабіць некалькі мазкоў…

Звон гітары – хвалямі па сэрцы…

Музеи Пружанщины
Яны нагадалі мне пра тое, што было так даўно, што ўжо здаецца няпраўдай. Тады «неба хапала на ўсіх», і моладзь, набіваючы заплечнікі турысцкім хламам, ішла ўслед «за сваёй зоркай», пераадольваючы горы, пад'ёмы, перавалы ... Гэтым вечарам утульная гасцёўня «Пружанскага палацыка» нібы каля кастра сабрала пад сваім дахам пад дзівосныя гукі гітары паўсотні аматараў аўтарскай песні. Цудоўны канцэрт для дарослых і дзяцей зладзілі члены пружанскага клуба аматараў бардаўскай песні «Спектр» пры Палацы Культуры і дзіцячага аб'яднання пры ЦТДМ «Гітара – тры акорды». Крыху больш за два гады аб‘ядналіся ў клубе не толькі прафесійныя музыканты, але і аматары. Сёння без іх не абыходзіцца практычна ніводная сяброўская сустрэча, ні адзін лірычны вечар. На думку мастацкага кіраўніка Аляксандра Казея, лю

Што ў куфарах Пружанскага палацыка?

Музеи Пружанщины, Новости
Дарагія сябры! Калі б вы ведалі, колькі таямніц і загадак захоўвае ў сабе наш пружанскі музей! У кожнага экспаната сваё жыццё і свая гісторыя. І каб іх спазнаць, недастаткова хуценька прайсціся па залах, ледзь крануўшы позіркам гэтыя мудрагелістыя формы і абрысы. Трэба спыніцца, прыслухацца і тады, мае юныя сябры, вы пачуеце, як патрэскваюць чорназадымленыя збанкі, перашэптваюцца старыя кнігі, пераглядваюцца  партрэты, круцяцца над палатном гісторыі калаўроты і чаўнакі ткацкіх станкоў... Хочаце адчуць дыханне глыбокай даўніны? Для гэтага мы падрыхтавалі для вас цікавыя практычныя заняткі і прэзентацыі. Тэматыка іх разнастайная. Разам з вамі мы перанясемся ў свет рэчаў, якія сышлі ў далёкае мінулае, даведаемся, як жылі нашы продкі, пра іх побыт, а таксама культуру і традыцыі. З нашай

Гісторыя ў цэгле

Музеи Пружанщины, Новости
Дзе толькі не наслядзіла бабулька-гісторыя?! У літаратуры і музыцы, на дрэве і палатне... Але самы глыбокі і даўгавечны след, мне здаецца, яна пакінула на камені і цэгле. Даўно ўжо няма многіх пабудаваных чалавецтвам сцен, стройныя шэрагі сведкаў часу — дамоў рассыпаліся ў пыл, а адзінокія цаглінкі ўсё ляжаць у зямлі — нібы чакаюць свайго даследчыка... Нехта скажа: «Што цікавага ў гэтым смецці? Звычайная сумесь з гліны і вады». У тым, што гэта не так, вы зможаце пераканацца, наведаўшы выставу, якая працуе ў музеі-сядзібе «Пружанскі палацык». Больш за шэсцьдзесят рэдкіх экспанатаў прадставілі пружанскай публіцы брэсцкія аматары даўніны і знатакі старадаўніх тэхналогій Сяргей Грынь і Іван Чайчыц. Вось ужо некалькі гадоў яны калекцыяніруюць старадаўнюю цэглу. Не проста збіраюць — зазірнулі ў

Саюз чаўнака і іголкі

Музеи Пружанщины, Новости
Мы прывыклі захапляцца вялікімі вынаходніцтвамі, але што значыць тая ж тэорыя адноснасці Эйнштэйна ў параўнанні з простай швейнай машынкай?! Бабуліны памочніцы, выпушчаныя больш за сто гадоў таму, шчасна дажылі да нашых дзён. І дзіўней за ўсё тое, што яны не бавяць свой век дзе-небудзь у каморы, а працягваюць спраўна працаваць. Вось адна такая старушачка, якая жыве сёння ў музеі-сядзібе «Пружанскі палацык», па-ранейшаму шые парцьеры і гардзіны, цыруе абрусы і сурвэткі. Учора яна сустрэла чарговы юбілей. «Які?» – спытаеце вы. 165-гадовы! Роўна столькі часу назад, 12 жніўня 1851 года амерыканскі вынаходнік і бліскучы бізнэсмэн Ісаак Зінгер атрымаў патэнт на сваю швейную машынку. Ён проста ўдасканаліў мадэлі, якія існавалі на той час, — першым размясціў іголку вертыкальна, спраектаваў с

Спыніў час на кніжных старонках

Музеи Пружанщины, Новости
У народзе кажуць, калі хочаш сабе вечнага помніка, укладзі сваю душу ў добрую кнігу. Пра гэта між волі падумалася падчас мерапрыемства ў музеі-сядзібе «Пружанскі палацык»: на суд чытачоў вынес сваю першую кнігу пад назвай «Боцман» наш зямляк Дзмітрый Шульман.  Дзмітрый Міхайлавіч нарадзіўся ў Пружанах. Бацькі былі вядомымі паважанымі людзьмі, педагогамі з вялікай літары, якія выхавалі сына добрым і прыстойным чалавекам. Прывілі любоў да чытання: менавіта дзякуючы «правільным кнігам», як сам лічыць, у яго сфармаваўся моцны характар, унутраная дысцыпліна і адказнасць за свае ўчынкі. Вучыўся Дзмітрый у СШ № 2 г. Пружаны, шмат пісаў, і яго апавяданні  друкаваліся ў школьным часопісе «Юнацтва». А пісаць, сапраўды, было пра што! У 12 гадоў хлопец ужо ўмеў страляць з паляўнічай стрэльбы, заха

«Яно як зерне гарчычнае…»

Музеи Пружанщины, Новости
Паўгода па Беларусі з поспехам падарожнічае перасоўная выстава сучаснага іканапісу “Прыпавесці”. Мастацкая галерэя «Універсітэт культуры» ў Палацы Рэспублікі, музей Беларускага Палесся ў Пінску... Нарэшце, Пружанскі палацык прыняў у сваіх выставачных залах амаль шэсць дзясяткаў работ мастакоў з Беларусі, Польшчы, Славакіі, Літвы, Грузіі і Украіны, якія працуюць у традыцыях царкоўнага мастацтва. Усе гэтыя мастакі з’яўляюцца ўдзельнікамі VII міжнароднага пленэру іканапісу ў польскім горадзе Навіца ў 2015 годзе, і гэтая выстава – іх своеасаблівая творчая справаздача. Штогод таварыства сяброў Навіцы сумесна з кафедрай сакральнага мастацтва Львоўскай нацыянальнай акадэміі мастацтваў (Украіна) арганізуе на базе цэнтра брацтва грэка-каталіцкай моладзі «Сарэпта» майстар-класы для сучасных ма

Падарожжа ў свет лялек

Музеи Пружанщины
Сустрэчы  з  супрацоўнікамі  музея  для  вучняў   СШ № 5 г.Пружаны ўжо сталі звыклымі:  тут часта праходзяць экскурсіі, лекцыі. На гэты раз  дзеці  з прышкольнага  лагера “Сонейка”  наведалі  музейна-педагагічны занятак. Навуковы супрацоўнік музея Валянціна Пятроўна Нідзелька   пазнаёміла  дзяцей з  гісторыяй лялек.  Мы  даведаліся, якімі былі  самыя першыя лялькі, з чаго іх рабілі, з якой мэтай выкарыстоўвалі. Дзеці  ўбачылі абрадавыя лялькі, лялькі - абярэгі.  Цікавым было знаёмства з лялькамі - пандорамі – заканадаўцамі еўрапейскай   моды 19 ст.  Пачулі расказ і пра сучасныя калекцыі, выпуск  лялек  у нашы  дні. На занятку было шмат цікавай інфармацыі, дзеці з задавальненнем адказвалі на пытанні віктарыны. Напрыканцы нам было прапанавана творчае  заданне — зрабіць  даўно забыт

На ветразях натхнення

Музеи Пружанщины, Новости
«Трэба хадзіць на рынак, як у музей, і глядзець не на тавар, а на людзей. Бо ніколі не ведаеш, хто перад табой: што ні чалавек, то гісторыя», – менавіта гэтыя словы з вуснаў адной жанчыны як нельга лепш падкрэслілі ўсе думкі, якія прагучалі ў гэты памятны вечар у музеі-сядзібе «Пружанскі палацык».  Тут адкрылася выстава работ малавядомага пружанскай публіцы фотамастака Георгія Жэгалава. Прайшло пяць гадоў, як ён пакінуў гэты свет, і вось яго родныя прыадчынілі заслону таямніцы  жыцця чалавека, які доўгі час проста гандляваў на рынку парфумай. Сумна ўсведамляць, што за шматлікімі духмянымі флакончыкамі духоў «Красная Москва» і «Chanel No. 5» хавалася такая геніяльная асоба і такі цікавы лёс, пра які амаль ніхто з пакупнікоў і не ведаў. Сапраўды, яго біяграфія — гэта гісторыя не толькі а

Вось дык лыжка, цуда-лыжка!

Музеи Пружанщины, Новости
У пружанскім музеі праходзіць шмат цікавых навукова-пазнавальных мерапрыемстваў.  Кожны раз, наведваючы яго, мы даведваемся пра нешта новае. Так адбылося і ў гэты раз, калі вучні прышкольнага лагера “Сонейка” СШ № 1 г.Пружаны імя ЧБВА прыйшлі сюды на музейна-педагагічны занятак. Навуковы супрацоўнік Валянціна Пятроўна Нідзелька падрыхтавала для дзяцей цікавы расказ  пра посуд (на здымку). З задавальненнем вучні глядзелі прэзентацыю. Даведаліся шмат цікавага пра тое, калі ўзнік і з чаго рабілі першы посуд, як выглядалі  старажытныя міскі і лыжкі,   убачылі  нават відэлец, якім карысталася візантыйская  каралева. Цікавым быў расказ і пра гліну. Дзецям  паказалі крынкі і спарышы, кашнікі і чыгункі, іншыя  ўзоры глінянага посуду, якія знаходзяцца ў выставачнай  зале музея.  Потым мы адга

Рэха ў лабірынце ДАХа

Культура, Музеи Пружанщины, Новости
У мінулую суботу ў музеі-сядзібе «Пружанскі палацык» адкрыўся фэст эксперыментальнага мастацтва «Рэха ДАХу - IV», які, нагадаю, па сутнасці з’яўляецца выязной сесіяй вядомага міжнароднага фестывалю «ДАХ» (DACH) і прызваны паказаць гледачам, як змяняецца ўздзеянне мастацкіх твораў на чалавека, калі побач у адной зале суіснуюць розныя віды мастацтва: музыка і графіка, фота і відэа-арт, перформанс і паэзія. У гэтым годзе фестываль цалкам апраўдаў сваю назву – быў пастаўлены сапраўдны эксперымент і над фарматам мерапрыемства, і над гледачом, у якога ў добрам сэнсе «ехаў дах» ад усяго ўбачанага і пачутага. Калі ў мінулыя гады фэст быў прысвечаны важкім падзеям і знакамітым асобам нашай мінуўшчыны, то сёлета арганізатары вырашылі абысціся без заступніцтва знакавых імёнаў і зрабілі ўпор на экз

«Пружанскі палацык» — наша візітная картка

Актуально, Культура, Музеи Пружанщины
З моманту адкрыцця музей-сядзіба “Пружанскі палацык” стаў візітнай карткай нашага горада. Сюды абавязкова прыязджаюць турысты, тут з задавальненнем збіраюцца гараджане і нават маладыя, якія толькі ўступілі ў шлюб, добрай прыкметай лічаць пафатаграфавацца каля помніка сядзібна-паркавай архітэктуры. За амаль трынаццаць гадоў дзейнасці музей-сядзіба змяніўся непазнавальна. А наперадзе — яшчэ большыя змяненні. Пра гэта гутарка з дырэктарам музея Ю.С.Зялевічам. — Змяненні кардынальныя, — расказвае Юрый Сяргеевіч, — ад тэхнічнага аснашчэння музея да адкрыцця новых экспазіцый і напісання навуковых работ. Але, нягледзячы на ўсё гэта, дух і атмасфера, якія існавалі пры Валенціі Швыкоўскім, засталіся нязменнымі. Гэта адзначаюць усе, хто прыходзіць сюды працаваць. Гэта храм гісторыі, дзе зрабіць шт