Четверг, 25 апреля 2024

Натарыус расказала пра ўсе нюансы сурагатнага мацярынства ў Беларусі

162

— Неяк давялося чуць пра сурагатнае мацярынства. А як зразумець, што гэта такое? Як выкарыстаць магчымасць правільна?

Анастасія, г. Пружаны

Адказвае натарыус Брэсцкай натарыяльнай акругі Наталля Краўчук.

У апошні час урачы ўсё часцей кажуць аб праблеме бясплоддзя. Аднак прагрэсіўныя дасягненні медыцыны, сучасныя тэхналогіі ўжо даюць шанец бясплодным сем’ям стаць бацькамі. Дыягназ «бясплоддзе» перастаў быць прысудам.

Пытанні аказання медыцынскай дапамогі для пераадолення бясплоддзя з выкарыстаннем дапаможных рэпрадуктыўных тэхналогій у нашай краіне ўрэгуляваны на заканадаўчым узроўні. Так, у адпаведнасці з Законам Рэспублікі Беларусь ад 07.01.2012 № 341-З «Аб дапаможных рэпрадуктыўных тэхналогіях» у Рэспубліцы Беларусь магчымы да ўжывання тры віда дапаможных рэпрадуктыўных тэхналогій: штучная інсемінацыя; экстракарпаральнае апладненне; сурагатнае мацярынства.

Спынімся на сурагатным мацярынстве. Што ж гэта такое? Сурагатнае мацярынства — гэта працэс выношвання і наступнага нараджэння жанчынай (сурагатнай маці) дзіцяці для іншага чалавека або сямейнай пары, «сапраўдных» бацькоў.

Прававыя асновы рэгулявання сурагатнага мацярынства ў Рэспубліцы Беларусь закладзены ў Законе «Аб дапаможных рэпрадуктыўных тэхналогіях», у адпаведнасці з якім сурагатнае мацярынства з’яўляецца адным з відаў дапаможных рэпрадуктыўных тэхналогій, якія даступныя для аказання медыцынскай дапамогі пры бясплоддзі. Законам замацаваны таксама патрабаванні да кандыдатаў на ролю сурагатнай маці, дагавора сурагатнага мацярынства, у тым ліку яго істотныя ўмовы і неабходнасць натарыяльнага пасведчання.

Да гэтага часу сурагатнае мацярынства часта ўспрымаецца як нешта нелегальнае. Але хачу запэўніць, што сурагатнае мацярынства — гэта абсалютна законная працэдура, бо яе прымяненне магчыма толькі пры наяўнасці пэўных медыцынскіх паказанняў і адсутнасці супрацьпаказанняў для ўсіх удзельнікаў працэдуры, а дзеючыя нормы заканадаўства дазваляюць дакладна вызначыць і дакументальна аформіць паходжанне дзяцей, народжаных у выніку яго прымянення.

Сурагатнае мацярынства ўжываецца ў нашай краіне толькі на падставе натарыяльна засведчанага дагавора сурагатнага мацярынства. Натарыус заўсёды правярае наяўнасць у бакоў дагавора сурагатнага мацярынства, правы і магчымасці для прымянення такога віду дапаможных рэпрадуктыўных тэхналогій.

Да сурагатнай маці прад’яўляюцца патрабаванні як па ўзросце, так і па іншых паказчыках. Так, напрыклад, у адпаведнасці з артыкулам 22 Закона «Аб дапаможных рэпрадуктыўных тэхналогіях» сурагатнай маці можа быць жанчына ва ўзросце ад 20 да 35 гадоў уключна, якая састаіць у шлюбе і мае дзіця, якая не мае медыцынскіх супрацьпаказанняў да сурагатнага мацярынства. У некаторых выпадках сурагатнай маці можа быць жанчына ва ўзросце ад 20 да 49 гадоў уключна пры ўмове, што яна з’яўляецца сваячкай генетычнай маці, жанчыны, якая скарысталася донарскай яйкаклеткай або яе мужа. Паслугай сурагатнай маці можа скарыстацца толькі жанчына, для якой выношванне і нараджэнне дзіцяці па медыцынскіх паказаннях фізіялагічна немагчымыя альбо звязаныя з рызыкай для яе жыцця і (або) жыцця яе дзіцяці.

Так, для пасведчання дагавора сурагатнага мацярынства бакі ў абавязковым парадку павінны прадставіць натарыусу адпаведныя медыцынскія заключэнні, аформленыя па выніках праведзенага абследавання, для пацвярджэння наяўнасці паказанняў для прымянення сурагатнага мацярынства і адсутнасці супрацьпаказанняў для прымянення такой працэдуры для сурагатнай маці.

Пры натарыяльным засведчанні дагавора натарыус выяўляе волевыяўленне ўдзельнікаў здзелкі, праводзіць яе прававую ацэнку, правярае адпаведнасць дагавора патрабаванням заканадаўства. Пры гэтым абмяркоўваюцца і ўключаюцца ў асобныя пункты дагавора істотныя ўмовы дагавора сурагатнага мацярынства. Да істотных умоў дагавора адносяцца: аказанне адной жанчынай (сурагатнай маці) іншай жанчыне (генетычнай маці ці жанчыне, якая скарысталася донарскай яйкаклеткай) паслугі па выношванні і нараджэнні дзіцяці (дзяцей), зачатага (зачатых) з удзелам яйкаклеткі (яйкаклетак), канфіскаванай (канфіскаваных) з арганізма генетычнай маці, або донарскай яйкаклеткі( яйкаклетак); кошт паслугі, якая аказваецца сурагатнай маці; указанне арганізацыі аховы здароўя, у якой будзе ўсё адбывацца, у тым ліку назіранне за цягам яе цяжарнасці, роды; абавязак сурагатнай маці выконваць усе прадпісанні лекара і прадстаўляць генетычнай маці і яе мужу інфармацыю аб стане свайго здароўя і стане здароўя выношваемага дзіцяці; вызначэнне месца пражывання сурагатнай маці ў перыяд выношвання дзіцяці; указанне парадку кампенсацыі выдаткаў на медыцынскае абслугоўванне, харчаванне, пражыванне сурагатнай маці ў перыяд выношвання, родаў і абавязак другога боку, прыняць ад сурагатнай маці дзіцяця пасля яго нараджэння, з указаннем тэрмінаў здзяйснення такіх дзеянняў.

Засведчанне дагавора сурагатнага мацярынства з’яўляецца складаным і карпатлівым працэсам, які патрабуе ад натарыуса высокага прафесіяналізму, уліку ўсіх абставінаў і асаблівасцяў гэтага віду дагавора, праваадносін і інтарэсаў бакоў.