Понедельник, 17 июня 2024

Лукашэнка і Аліеў наведалі адраджаемыя тэрыторыі Азербайджана

22

У рамках дзяржаўнага візіту ў Азербайджан Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка сумесна з Прэзідэнтам Азербайджана Ільхамам Аліевым 17 мая наведаў адраджаемыя тэрыторыі рэспублікі, перадае карэспандэнт БЕЛТА.

Раніцай 17 мая Аляксандр Лукашэнка прыляцеў у Фізулі. У аэрапорце ля трапа самалёта яго сустрэў Ільхам Аліеў. Прэзідэнт Азербайджана коратка расказаў беларускаму калегу аб праводзімых работах па аднаўленні і развіцці гэтых тэрыторый, будаўніцтве новых інфраструктурных аб’ектаў. Аляксандр Лукашэнка азнаёміўся з новым аэрапортам, і кіраўнікі дзяржаў у суправаджэнні вялікага картэжа накіраваліся ў горад.

Фізулінскі міжнародны аэрапорт — адзін з сямі міжнародных аэрапортаў краіны (хутка іх стане яшчэ больш). Гэта паветраная гавань звязвае сталіцу Азербайджана з Карабахам. Аэрапорт пачалі будаваць у студзені 2021 года, а ўжо ў верасні тут прызямліўся першы самалёт. Цырымонія адкрыцця аэрапорта адбылася праз месяц з удзелам прэзідэнтаў Азербайджана і Турцыі.

Самі ж Фізулі былі вернуты пад кантроль Азербайджана 17 кастрычніка 2020 года. Горад валодае вялікім транспартна-лагістычным патэнцыялам, паколькі знаходзіцца на скрыжаванні асноўных транспартных артэрый Карабахскага і Усходне-Зангезурскага эканамічных раёнаў Азербайджана. Згодна з генеральным планам, да 2040 года насельніцтва г.Фізулі павялічыцца да 50 тыс. чалавек (для параўнання, у канцы 1980-х тут пражывала каля 17 тыс. грамадзян, цяпер — усяго толькі пара тысяч).

У час паездкі Аляксандр Лукашэнка і Ільхам Аліеў агледзелі тэрыторыі горада, разбураныя аб’екты і перспектыўныя раёны для забудовы. Па маршруце прэзідэнты паехалі ў адной машыне, прычым за рулём быў азербайджанскі лідар.

Аляксандр Лукашэнка азнаёміўся з экспазіцыямі, якія адлюстроўваюць дынаміку аднаўлення разбураных аб’ектаў, пасля чаго абодва лідары накіраваліся ў Шушу.

У савецкія гады гэты горад уваходзіў у склад Нагорна-Карабахскай аўтаномнай вобласці Азербайджанскай ССР, а пасля распаду Савецкага Саюза кантраляваўся непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікай. У лістападзе 2020 года Азербайджан аднавіў кантроль над горадам, што было замацавана трохбаковай заявай Азербайджана, Арменіі і Расіі. Цяпер у Шушы таксама праводзяцца аднаўленчыя работы, будуецца жыллё для вяртання азербайджанскіх бежанцаў.
«Не было б шчасця, ды няшчасце дапамагло. Зусім новае жыццё будзе. Вядома, няшчасце дорага абышлося», — адзначыў Аляксандр Лукашэнка.

Кіраўнікі дзяржаў наведалі жылы масіў горада, азнаёміўшыся з жыллёвымі ўмовамі, памятныя мясціны і музейна-выставачную экспазіцыю аб дзейнасці Гейдара Аліева. Аляксандр Лукашэнка і Ільхам Аліеў таксама агледзелі трактарную тэхніку, падораную гораду Прэзідэнтам Беларусі.
«Карыстайся. Спадабаецца — дабавім яшчэ», — сказаў кіраўнік дзяржавы.

Вядома, у горадзе шмат што нагадвае аб трагічным мінулым: некаторыя дамы ўжо не аднавіць, а памятныя мясціны і храмы разбураны.

«Разваліны гаворачыя… — заўважыў Аляксандр Лукашэнка. — Але дзе можна аднавіць будынкі, трэба аднаўляць».
Дарэчы, спрадвеку Шуша славілася сваім багатым культурным жыццём, літаратурай, музыкай, архітэктурай. У горадзе дзейнічалі розныя літаратурныя і музычныя таварыствы. У 2021 годзе ў Шушы адрадзілі міжнародны фальклорны фестываль «Хары-бюльбюль», у 2024 годзе горад стаў культурнай сталіцай ісламскага свету. У сувязі з гэтым частка праграмы была прысвечана знаёмству з гісторыка-культурнымі традыцыямі Шушы.

У горадзе прэзідэнты сустрэлі знакамітага савецкага і азербайджанскага спевака, а цяпер пасла Азербайджана ў Расіі Палада Бюльбюль аглы, чаму Аляксандр Лукашэнка быў вельмі здзіўлены.

«Палад, ты тут? А то бачу: усё ў Маскве і Маскве», — сказаў Прэзідэнт.

«Гэта сюрпрыз табе!» — заявіў Ільхам Аліеў.

«Шыкоўнае месца. Вось чаму ты спяваеш да гэтага часу прыгожа. Паветра якое тут! Нядаўна гляджу перадачу — ён спявае!»  — прыйшоў у захапленне Аляксандр Лукашэнка.

У Шушы аднавілі дом, дзе пражываў бацька Палада Бюльбюль аглы, савецкі і азербайджанскі оперны спявак, заснавальнік нацыянальнага музычнага тэатра Муртуза Мешадзі Рза аглы Мамедаў, які атрымаў мянушку Бюль-Бюль (у перакладзе з азербайджанскай «салавей»).

Цяпер на гэтым месцы музей, прысвечаны вядомаму выканаўцу. Побач можна ўбачыць бюст Бюль-Бюля. Ён быў устаноўлены яшчэ ў савецкія гады, а пасля — расстраляны і дэманціраваны. Да 2021 года бюст захоўваўся ў палацы Азербайджанскага музея мастацтваў, а потым яго вярнулі ў Шушу.

«Хто страляе ў іконы і помнікі, гэта варвары», — заявіў беларускі лідар.

Як паведамлялася, 16 мая Аляксандр Лукашэнка і Ільхам Аліеў правялі афіцыйныя перагаворы ў Баку. Адной з тэм сустрэчы стала пасляваеннае аднаўленне тэрыторый Азербайджана.

Яшчэ ў снежні мінулага года на сустрэчы ў Санкт-Пецярбургу Прэзідэнт Азербайджана прыняў прапанову Беларусі паўдзельнічаць у мадэрнізацыі і будаўніцтве інфраструктурных аб’ектаў у Карабаху.

У час перагавораў у Баку Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што пасля завяршэння ваенных дзеянняў самае галоўнае і складанае — аднаўленне і развіццё тэрыторый. Кіраўнік дзяржавы звярнуў увагу, што мала проста вярнуць людзей на гэтыя землі. Неабходна ствараць тут працоўныя месцы і забяспечваць грамадзянам дастойнае жыццё, што зойме доўгія гады.

«Тэхніка, аграгарадкі, працоўныя месцы, пэўныя тэхналогіі (вашы спецыялісты, міністры добра ведаюць гэтыя тэхналогіі) — калі яны прыдатныя, калі наша тэхніка можа тут прысутнічаць і працаваць… Я на перагаворах сам-насам Ільхама Гейдаравіча папрасіў: калі гэта магчыма — нейкае месца для Беларусі, — вы, калі ласка, нам яго дайце. І Ільхам Гейдаравіч такі падыход падтрымаў», — сказаў Аляксандр Лукашэнка.

БЕЛТА