Воскресенье, 22 мая 2022

Разбіраемся ў асноўных змяненнях, што ўнесены ў Кодэкс аб адукацыі, разам з начальнікам аддзела па адукацыі Ірынай Казарэз

297

У Кодэкс Рэспублікі Беларусь аб адукацыі ўнесены істотныя змяненні і дапаўненні, асобныя нормы аптымізаваны і прыведзены ў адпаведнасць з дзеючым заканадаўствам. Яны набудуць моц з 1 верасня 2022 года.

Пра тое, чаго чакаць і навучэнцам, і педагогам у наступным навучальным годзе, расказала начальнік аддзела па адукацыі райвыканкама Ірына Казарэз.

Вучоба круглы год

Змяняецца працягласць навучальнага года. Ён будзе доўжыцца з 1 верасня па 31 жніўня, а не па
31 мая, як раней.

Але гэта не нагода для хвалявання: вучыцца школьнікі па-ранейшаму будуць — 9 месяцаў.

А вось настаўнікі як працавалі, так і будуць працаваць летам. Нікуды не знікнуць дзіцячыя лагеры з абавязковым правядзеннем розных масавых мерапрыемстваў, у тым ліку адукацыйнага і выхаваўчага характару. А гэта значыць, што адукацыйны працэс фактычна будзе працягвацца і ўлетку.

Аптымізацыя відаў устаноў адукацыі

З дашкольнай адукацыі выключаны такі від, як яслі-сад. Застаецца тры віды: дзіцячы сад, санаторны дзіцячы сад і дашкольны цэнтр развіцця дзіцяці.

Сыдуць у мінулае і вучэбна-педагагічныя комплексы «Дзіцячы сад-пачатковая школа», «Дзіцячы сад-базавая школа», «Дзіцячы сад-сярэдняя школа».

Гэта не азначае, што ВПК, запатрабаваныя ў сельскай мясцовасці, з 1 верасня 2022 года спыняць сваё існаванне. Яны будуць называцца проста: «пачатковая школа», «базавая школа» ці «сярэдняя школа». Усім ім будзе дадзена права рэалізоўваць праграму дашкольнай адукацыі.

Выключаны вучэбна-вытворчыя камбінаты, вячэрнія школы, аднак у сярэдніх школах могуць адчыняцца вячэрнія класы.

Замест цэнтраў дапрызыўнай падрыхтоўкі як асобнай структуры аднайменныя структурныя падраздзяленні могуць з’явіцца ва ўстановах адукацыі.

Дашкольная адукацыя на даму

З прыняццем новай рэдакцыі Кодэкса з‘явіцца магчымасць атрымліваць дашкольную адукацыю на даму.

Да пачатку наступнага навучальнага года будзе распрацавана адпаведнае нарматыўна-прававое забеспячэнне.

Пры гэтым захаваецца магчымасць атрымання дашкольнай хатняй адукацыі ў спалучэнні з заняткамі ў дзіцячых садах.

Мясцовыя органы ўлады змогуць мяняць нормы запаўняльнасці груп пры наяўнасці аб’ектыўных абставін і з дазволу санстанцый.

У школу з пяці год?

Сёння дзяцей прымаюць у школу па дасягненні імі шасці гадоў на пачатак навучальнага года. Дазваляецца прыём і ў пазнейшым узросце.

Згодна з новым Кодэксам, па заяве аднаго з законных прадстаўнікоў дзіцяці і пры наяўнасці рашэння педагагічнага савета будзе дапускацца прыём у першы клас дзіцяці, якому шэсць гадоў споўніцца да канца каляндарнага года.

У медыцынскай даведцы, якую гэтыя пяцігодкі атрымаюць перад паступленнем у школу, павінна быць указана, што яны гатовы да навучання. Рашэнне аб прыёме такіх дзяцей будзе прымаць педсавет.

Абавязковая агульная сярэдняя адукацыя

У мінулай рэдакцыі абавязковай была базавая адукацыя, а цяпер — сярэдняя, што зробіць выпускніка больш канкурэнтаздольным на рынку працы.

Аднак гэта не значыць, што пасля заканчэння 9 класаў школьнікі будуць абавязаны прадоўжыць навучанне і перайсці ў 10-ы клас школы.

Як і раней, яны змогуць прайсці праграму старэйшых класаў у прафесійна-тэхнічных і сярэдніх спецыяльных установах.

Патрыятызм і грамадзянскасць

Да мэтаў адукацыі, нараўне з інтэлектуальным, творчым, фізічным і прафесійным развіццём асобы, аднесена фармаванне патрыятызму і грамадзянскасці.

Педагогі будуць прывіваць павагу навучэнцаў да памяці абаронцаў Айчыны, закону і правапарадку, навучаць беражліва адносіцца да гісторыка-культурнай спадчыны і традыцый беларускага народа.

У новай рэдакцыі Кодэкса арганізацыя экскурсій, правядзенне якіх прадугледжана ў рамках засваення навучальных прадметаў, набывае абавязковы характар.

Інклюзіўны падыход у адукацыі

Ён дазволіць забяспечыць роўны доступ да атрымання адукацыі для ўсіх навучэнцаў.

У новай рэдакцыі Кодэкса аб адукацыі ўлічваюцца індывідуальныя асаблівасці кожнага навучэнца, а не толькі вучняў з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця, для якіх ужо функцыянуюць інтэграваныя класы.

Новы від дадатковай адукацыі

Уводзіцца новы від дадатковай адукацыі — для адораных дзяцей і моладзі, накіраваны на выяўленне і развіццё ў вучняў здольнасцей да навукова-даследчай і вынаходніцкай дзейнасці.

Ён будзе рэалізоўвацца ў рамках адпаведнай рэспубліканскай праграмы Нацыянальным беларускім тэхнапаркам, які прадоўжыць на конкурснай аснове на абласным узроўні адбіраць адораных дзяцей.

Парадак прыёму ў 10-ы клас гімназіі і ў профільны 10-ы клас сярэдняй школы

Перайсці ў 10-ы клас гімназіі і ў профільны клас вучні змогуць толькі па конкурсе.

Будзе ўлічвацца сярэдні бал пасведчання аб агульнай базавай адукацыі і адзнакі па профільных прадметах, якія вучні будуць вывучаць на павышаным узроўні.

Новы від выпускнога іспыту

Гэтае новаўвядзенне ўступіць у сілу толькі з 2023 года, калі падставай для паступлення ў ВНУ будзе сертыфікат аб цэнтралізаваным экзамене. Яго выпускнікі будуць здаваць у школе.

Пасля гэтага трэба будзе прайсці яшчэ ЦТ па профільных прадметах. Напрыклад, на тэхнічныя спецыяльнасці будзе неабходны сертыфікат аб ЦЭ па рускай ці беларускай мове, а таксама матэматыцы. Пасля абітурыент здасць профільны прадмет у выглядзе ЦТ.

Цэнтралізаваныя экзамены ліквідуюць дубліраванне школьных экзаменаў і цэнтралізаванага тэсціравання па адных і тых жа прадметах.

Мэтавая падрыхтоўка

Калі раней яна распаўсюджвалася толькі на пэўныя населеныя пункты (чарнобыльскія, сельскія рэгіёны, гарады з насельніцтвам да 20 тыс. чал.), то цяпер такі дагавор можа заключыць арганізацыя-заказчык кадраў незалежна ад яе размяшчэння.

Гэтае палажэнне ўступіць у сілу ўжо з 1 сакавіка 2022 года.


Усяго новы Кодэкс уключае больш за 200 змяненняў і новых норм. Аднак асноўныя прынцыпы беларускай сістэмы адукацыі — даступнасць, якасць адукацыі, сацыяльныя гарантыі, інклюзія — застаюцца непарушнымі.

Падрыхтавала Алена Зялевіч