Четверг, 14 ноября 2019

Художник-мультипликатор Галина Романова: «Рисуйте свои мечты…»

270

Я даўно развіталася з дзяцінствам, але працягваю любіць мультфільмы з такой сілай, нібы толькі ўчора пачала пазнаваць свет… Лялечныя ці маляваныя, пластылінавыя ці з 3D-эфектам – якія б ні былі! – яны здольны абудзіць у людзях самыя тонкія пачуцці.
Менавіта таму нядаўняя сустрэча з ураджэнкай Пружан, вядомым мінскім мультыплікатарам Галінай Раманавай стала для мяне адной з самых яркіх падзей года.

Пра тое, куды прыводзяць мары, як нараджаюцца героі мультфільмаў і які насамрэч глыбокі сэнс закладваецца ў іх, здавалася б, лёгкі сюжэт, і адбылася наша гутарка. 
– Галіна, напэўна, Вы ў дзяцінстве любілі глядзець мультфільмы? Які з іх быў самым любімым і ці застаецца такім сёння?
– Магчыма, у гэта складана паверыць, але ў дзяцінстве ў мяне не было фаварытаў у мультыплікацыі. Усе фільмы, асабліва маляваныя, я глядзела з вялікім зачараваннем… Па меры сталення стала вылучаць творчасць вялікага рэжысёра Юрыя Нарштэйна. Яго “Вожык у тумане”, “Ліса і заяц” і, вядома ж, “Казка казак” сёння з’яўляюцца для мяне лепшымі ўзорамі найвышэйшага мастацтва. Гэта вечная, нікім не пераўзыдзеная класіка.
– Адважуся выказаць здагадку, што, менавіта дзякуючы Нарштэйну, Вы прыйшлі ў анімацыю.
– Пачну з таго, што мультыплікатарам, у поўным сэнсе гэтага слова сябе не лічу. Я – звычайны мастак, якому проста пашчасціла ў сталым узросце акунуцца ў вельмі складаны анімацыйны працэс, многія тэхнічныя моманты якога дагэтуль мной не вывучаныя.
– А дзе Вы вучыліся мастацкаму майстэрству?
– Пасля паспяховага заканчэння васьмі класаў СШ № 1 г. Пружаны я без спецыяльнай падрыхтоўкі (на той момант у нашым горадзе яшчэ не было школы мастацтваў і адпаведна мастацкага аддзялення), але маючы вялікія амбіцыі і жаданне стаць мастаком, паступіла ў прэстыжнае мастацкае вучылішча імя Глебава. Пасля яго заканчэння стала студэнткай кафедры манументальна-дэкаратыўнага мастацтва Беларускага дзяржаўнага тэатральна-мастацкага інстытута (цяпер — Акадэмія мастацтваў), дзе пад кіраўніцтвам вялікіх выкладчыкаў, у прыватнасці, такіх, як прафесар Гаўрыіл Харытонавіч Вашчанка, і ўмацоўвала сваё майстэрства.
– Якім падзяліліся з…
– З навучэнцамі “Глебаўкі”, дзе выкладала больш за 10 гадоў — з 1988 па 2000 год, і з юнымі выхаванцамі 3-й Мінскай мастацкай школы, якіх знаёміла з такой цікавай дысцыплінай, як гісторыя мастацтваў. Далей у маім жыцці наступіў доўгачаканы перыяд “вольнага плавання”, калі я з галавой акунулася ў творчасць: з задавальненнем ездзіла на пленэры, на чыстым паветры пісала карціны… А потым наступіў ён, 2013-ы год, які ўнёс фантастычныя карэктывы ў мой лёс. Вядомы рэжысёр-мультыплікатар кінастудыі “Беларусьфільм”, вучань Нарштэйна Ігар Волчак запрасіў мяне ў анімацыю.
– Вы добра памятаеце працу над сваім першым фільмам? Хацелася б цяпер што-небудзь у ім памяняць?
– “Ронда капрычыёза” — першы і самы няпросты: увесь тэхнічны працэс быў для мяне ў навінку, я паступова адаптавалася да бачання знутры маляванага кіно, прызвычайвалася да руху карцінак. Татальнае маляванне “да ночы” – калі на адну мінуту мультфільма трэба было стварыць некалькі тысяч малюнкаў – забірала ўсе сілы, але, нягледзячы на гэта, прыносіла асаблівую радасць.
Над 13-мінутным фільмам, акрамя мяне, працавалі дзясяткі спецыялістаў (сцэнарысты, прамалёўшчыкі, дэкаратары, акцёры, кампазітары, гукарэжысёры і інш.), якія дапамагалі рэжысёру ўвасобіць у жыццё яго задумку… Вядома, сёння з вышыні цяперашняга вопыту я бачу ў “Ронда” некаторую недасканаласць, якая тычыцца маёй працы мастака. Але тады, у 2014 годзе, калі мультфільм зажыў на экране сваім жыццём, рэжысёр, уздыхнуўшы, сказаў: “Кіно атрымалася”…
– У такім выпадку прызнайцеся, які са зробленых Вамі мультфільмаў Вам падабаецца больш за ўсё і чаму?


– Я намалявала толькі тры фільмы: праз год пасля “Ронда” на свет з’явілася “Дурная пані і разумны пан”, а яшчэ праз тры гады з вялікімі намаганнямі нарадзіўся “Ваўчок”. Кожны з іх зроблены ў асаблівай тэхніцы. Першы я малявала мяккім алоўкам па ацэтаце, у другім па падказцы рэжысёра выкарыстоўвала стары, ужо цалкам непрыдатны пэндзлік — ірванымі мазкамі дамагалася патрэбнага “кітайскага” эфекту. А ўжо “Волчишко” быў створаны з дапамогай асаблівага графічнага матэрыялу, “соусу” з даданнем пастэлі, якую я, прызнацца, раней не любіла. Гэтая тэхніка мяне так захапіла, што планую менавіта ў ёй увасобіць свае бліжэйшыя творчыя задумы.
– Дык падзяліцеся, калі ласка, з нашымі чытачамі сваімі планамі на будучыню. Над чым Вы зараз працуеце?
– Цяпер у мяне ёсць свая майстэрня, дзе малюю карціны, рэалізую свае каларыстычныя фантазіі, займаюся з таленавітымі дзецьмі і… мару стварыць, але ўжо ў якасці рэжысёра, уласны мультфільм. Гэта мая праграма “максімум”, для выканання якой, балазе, ёсць каманда сяброў-прафесіяналаў, гатовых зразумець і прыняць маё бачанне свету.
– Пра што, калі не сакрэт, будзе Ваш фільм? А я не сумняваюся, што ён будзе!
– Пра людзей, якіх я калісьці любіла і якіх люблю цяпер. Пра тыя дзіцячыя перажыванні і вобразы з дзяцінства, якія беражліва захоўваюцца ў маёй памяці: дом па вуліцы Савецкай непадалёк ад касцёла, у які я некалькі разоў на год вяртаюся, хруст снегу пад санкамі, на якіх тата вёз мяне ў дзіцячы сад, прагулкі ў старым парку і каля басейна, асаблівы пах зямлі. Гэта не высокія словы: у Мінску так зямля не пахне. Не было б усяго гэтага — не было б мяне, мастака.
—А калі б не было мультыплікацыі?
– То дзеля ўвасаблення падобных успамінаў у людзей яе варта было б прыдумаць.
– Але ж для гэтага ёсць кіно!
– Адкажу, цытуючы рэжысёра Ігара Волчака: “Анімацыя пачынаецца там, дзе заканчваюцца магчымасці гульнявога кіно”. Ніякія спецэфекты, ніякія геніяльныя акцёры ніколі не змогуць перадаць усе вашы сны, фантазіі і мары. Гэта можа зрабіць толькі мультфільм.
Даведка «Рб»:
Мультфільмы Галіны Раманавай
“Ронда капрычыёза” (2014г.)
Мультфільм атрымаў узнагароды на XVII Міжнародным фестывалі “Анімаёўка-2014” (Беларусь) і Міжнародным фестывалі анімацыйных фільмаў у Хірасіме (Японія).
Стужка распавядае пра вясковага дзівака Антося, які стаміўся ад паўсядзённых клопатаў і, натхнёны працамі Леанарда да Вінчы, употай майструе крылы, каб збегчы ад мітусні: адарвацца ад зямлі і ўзнесціся да нябёсаў. Толькі там зможа разгарнуцца яго душа, душа творцы.

“Дурная пані і разумны пан” (2015 г.)
Экранізацыя вядомай казкі пра тое, як у аднаго мужыка была вельмі даверлівая жонка. Прыйшоў аднойчы гаспадар дахаты і даведаўся, што нейкі прайдзісвет абмануў жонку. Раззлаваўся мужык і сказаў жанчыне, што калі знойдзе на свеце кагосьці дурней за яе, то застанецца з ёй жыць… На шчасце, дурняў на свеце выявілася процьма.

“Ваўчок” (2018 г.)


Стужка была адзначана на XXV Міжнародным фестывалі “Лістапад” дыпломам “За выбітнае візуальнае рашэнне”. А таксама атрымала першую Нацыянальную кінапрэмію, якую ўжо называюць беларускім “Оскарам”.
Мультфільм вучыць, як кожны дзень, не звяртаючы ўвагі на зайздроснікаў і нядобразычліўцаў, проста любавацца жыццём: берагчы ўспаміны і адкрываць для сябе нешта новае.

Гутарыла Алена Зялевіч. Фота Сяргея Талашкевіча.