Четверг, 26 ноября 2020

Год малой Радзімы

Сям’я Пухнарэвічаў: «Гарадское жыццё — не для нас»

Сям’я Пухнарэвічаў: «Гарадское жыццё — не для нас»

Актуально, Год малой Радзімы
Вялікія шматлюдныя вёскі, за выключэннем аграгарадкоў, сёння, бадай, з’яўляюцца рэдкасцю. Шмат выміраючых вёсак і на Ружаншчыне. Абсалютна пустая вуліца, закінутыя дамы, ніводнай машыны і чысцейшае паветра. З некалькіх дзясяткаў хат, што налічваліся ў пяцідзясятых-шасцідзясятых гадах мінулага стагоддзя ў Буцьках, сёння святло гарыць не больш як у пяці. Ды і ў тых жывуць толькі пенсіянеры. У адной з іх — сям’я Пухнарэвічаў.Прыгожы вясковы домік, дагледжаны падворак. На парозе сустракаюць гаспадары. Здзіўленыя нечаканым гасцям, сціпла гавораць пра сябе:— Мы ж нічым не вылучаемся ад іншых. Дзень пражылі — і тое добра. Вера Мікалаеўна і Уладзімір Міхайлавіч з простых сялянскіх сем’яў, дзе на кавалак хлеба зараблялі цяжкай працай на зямлі. Яна — з суседніх Калазубаў. Ён усё сваё жыццё п
26 лістапада сваё 70-годдзе адзначыць народны майстар Рэспублікі Беларусь Марыя Кулецкая!

26 лістапада сваё 70-годдзе адзначыць народны майстар Рэспублікі Беларусь Марыя Кулецкая!

Год малой Радзімы, Культура
Хто самая вядомая нянька на свеце? Дарослыя, напэўна, адкажуць, што Арына Радзівонаўна, якая выхоўвала Пушкіна. А вось у нашых дзяцей на гэты конт іншае меркаванне: яны скажуць, што яе завуць Марыя Мікалаеўна Кулецкая, якая выхавала не адно пакаленне таленавітых пружанцаў. 26 лістапада народны майстар Рэспублікі Беларусь адзначыць сваё 70-годдзе. Днямі Марыя Кулецкая прымала віншаванні ад самых адданых сваіх сяброў – удзельнікаў вакальнай групы “Забава” Пружанскага аўтаклуба і чытачоў раённай дзіцячай бібліятэкі, у якой працавала на працягу 15 год. Менавіта тут у поўнай меры раскрыўся талент Марыі Мікалаеўны як мастака-афарміцеля, здольнага зрабіць прыгажосць з простых падручных матэрыялаў. Яе рукамі ў бібліятэцы створаны знакаміты “Чароўны куфэрак”, казачны Гулівер з кнігамі д
Гісторыя з фатаграфіяй. Суботнік на алеі Герояў Савецкага Саюза

Гісторыя з фатаграфіяй. Суботнік на алеі Герояў Савецкага Саюза

Год малой Радзімы, Культура
Фотаздымак не вельмі стары: аўтар датаваў яго 1985 годам. Сярэдняя школа №1 у Пружанах пераехала ў новы сучасны будынак па вуліцы Леніна, а ў старое памяшканне на Савецкай перамясціўся Дом піянераў і школьнікаў. Побач на той час размяшчалася дзве алеі Памяці. Адна з іх, «Іх імёнамі названы вуліцы горада», пазней была перанесена ў сквер на Чырвонаармейскай, а сляды другой, алеі Герояў Савецкага Саюза, згубіліся падчас перапланіроўкі вуліцы да «Дажынак-2003». На плітах з белага мармуру былі высечаны імёны Герояў Савецкага Саюза, занесеныя ў спісы часцей Чырвана-сцяжнай беларускай ваеннай акругі, імя якой з 1973 года носіць першая гарадская школа. Школьнікі займаюцца навядзеннем парадку. Магчыма, нехта яшчэ пазнае сябе.Вядучая рубрыкі Ірына Сядова. Фота з архіва Сяргея Шведа.
Гісторыя з фатаграфіяй. Гасцініца, бібліятэка, танцклас…

Гісторыя з фатаграфіяй. Гасцініца, бібліятэка, танцклас…

Год малой Радзімы, Культура
Шматлікія фатаграфіі, зробленыя на гарадскіх вуліцах у другой палове мінулага стагоддзя, захавалі будынкі, якіх ужо няма. Напрыклад, гэты дом па вуліцы Савецкай. Шмат гадоў тут размяшчалася гасцініца. Пэўны час у частцы яе пакояў, калі рамантавалі стары будынак «чырвонай» школы, займаліся вучні. Напачатку 1970-х у Пружанах пабудавалі новую гасцініцу «Мухавец» каля такога ж новага будынка райвыканкама, а ў старое памяшканне пераехала гарадская бібліятэка, а калі і для яе знайшлі больш зручнае месца, некаторы час тут займаліся танцоры са школы мастацтваў. Але перад «Дажынкамі-2003» пачалася буйная перабудова Пружан — і ўсе старыя дамы на гэтым баку Савецкай знеслі. Нават цяжка ўявіць цяпер, што не такая ўжо вялікая прастора паміж магазінам «Універсам» і Палацам культуры был
Каля вёскі Ліберполь была ўстаноўлена шыльда ў памяць экіпажа самалёта, які загінуў тут у першыя дні вайны

Каля вёскі Ліберполь была ўстаноўлена шыльда ў памяць экіпажа самалёта, які загінуў тут у першыя дні вайны

Великая Победа, Год малой Радзімы, Профессия, Ружанские мотивы
Вось ужо 75 гадоў мінула з таго часу, як адгрымелі бітвы Вялікай Айчыннай вайны, але яшчэ не ўсе імёны і подзвігі герояў знайшлі сваё годнае месца ў ваенным летапісе нашай Радзімы. Трагічным момантам для войскаў Заходняга фронту стаў першы дзень вайны. У той нялёгкі перыяд рашучы характар насілі ў тым ліку і дзеянні савецкай авіяцыі: лётчыкі праяўлялі, без перабольшання, непадробны гераізм і самаадданасць. Не ўсе з іх паспелі ўзняцца ў паветра, але ўжо тады авіятары выканалі каля 1900 баявых палётаў, знішчылі больш за 100 варожых самалётаў. Ды вядома пра подзвігі нямногіх. На Пружаншчыне ёсць нямала месцаў, якія тояць у сабе гераічныя гісторыі савецкіх авіятараў. Але адшукаць гэтыя месцы з кожным годам становіцца ўсё цяжэй. Яно і зразумела: старажылаў, якія маглі б падзяліцца
Сям’я з Лыскава перарабіла будынак старога бальнічнага інтэрната. Цяпер гэта адзін з самых прыгожых двароў аграгарадка

Сям’я з Лыскава перарабіла будынак старога бальнічнага інтэрната. Цяпер гэта адзін з самых прыгожых двароў аграгарадка

Год малой Радзімы, Профессия, Ружанские мотивы
Калі верыць прымаўцы, што па адзенні сустракаюць, значыць, першае ўражанне пра тое, якія гаспадары жывуць у хаце, павінна складацца па двары. І, напэўна, яно так і ёсць. Ад непажаданых позіркаў падворак Шастаковых абараняе высокі плот. Але ўсе, хто бываў у іх у гасцях, як адзін гавораць: Іна і Сяргей — руплівыя гаспадары, якія не стамляюцца ствараць вакол сябе рукатворную прыгажосць. Самі гаспадары толькі сціпла зазначаюць, што інакш і не ўяўляюць: для іх важна не зрабіць уражанне на кагосьці, а стварыць утульнасць і камфорт для сябе. Сядзібу Шастаковых у Лыскаве называюць адной з самых добраўпарадкаваных і прыгожых. Але такой, як сёння, вядома, яна стала не за адзін дзень і нават не за адзін год. — Пачнём з таго, што гэты дом некалі з’яўляўся бальнічным інтэрнатам, — расказ
Гісторыя з фатаграфіяй. Электрастанцыя ў Пружанах

Гісторыя з фатаграфіяй. Электрастанцыя ў Пружанах

Год малой Радзімы, Культура
На гэтым здымку можна пабачыць, як выглядала «знутры» электрастанцыя ў Пружанах у 1933 годзе. Не ўражвае, праўда, асабліва ў параўнанні з сённяшнімі? Але для правінцыяльнага горада, напэўна, і гэта было дзівам. На фотаздымках 1916-1918 гадоў бачна, што ўздоўж цэнтральных вуліц стаяць слупы электраперадачы. Можна меркаваць, што менавіта падчас Першай сусветнай вайны гэтую невялікую малой магутнасці электрастанцыю ў нашым горадзе ўстанавілі немцы. Магчыма, пэўны перыяд падчас расійска-польскай вайны яна не працавала: у дакументах ёсць упамінанне, што электрастанцыя ўзнавіла сваю работу ў верасні 1920 года, падчас кароткага перыяду заняцця Пружан бальшавікамі. Знаходзілася электрастанцыя на вуліцы Будке-віча (такую назву насіла «за польскім часам» цяперашняя Камсамольская).
Гісторыя з фатаграфіяй. Чайная на Чырвонаармейскай

Гісторыя з фатаграфіяй. Чайная на Чырвонаармейскай

Год малой Радзімы, Культура
Неаднойчы разглядала гэты здымак: здавалася, што ўсе падобныя будынкі і аб‘екты грамадскага харчавання ў старых Пружанах знаходзіліся паблізу Белых лавак. Але аказалася, што ў пасляваенныя гады «Чайная» была і на вуліцы Чырвонаармейскай, насупраць сквера. Тут маглі падсілкавацца работнікі суседніх пошты і тэлеграфа, якія на той час працавалі пазменна круглыя суткі. У 1960-я замест гэтага і некалькіх суседніх будынкаў пабудавалі двухпавярховыя цагляныя дамы. Вядучая рубрыкі Ірына Сядова.
Міжнародная навуковая экспедыцыя занялася вывучэннем кажаноў, які жывуць у падвалах Ружанскага палаца

Міжнародная навуковая экспедыцыя занялася вывучэннем кажаноў, які жывуць у падвалах Ружанскага палаца

Год малой Радзімы, Новости, Экология
Навукоўцы актыўна вывучаюць беларускія падзямеллі, у якіх могуць зімаваць кажаны. Сёлета міжнародная навуковая экспедыцыя, у склад якой увайшлі беларускія і ўкраінскія спецыялісты, наведала палацавы комплекс у Ружанах. Яе ўдзельнікі ўжо падзяліліся вынікамі. Кажанам патрэбна наша дапамога Як вядома, кажаны — адна з самых цікавых і карысных груп млекакормячых. Іх экалагічную ролю нельга недаацэньваць: знішчаючы велізарную колькасць начных насякомых, яны з’яўляюцца іх прыродным рэгулятарам — падтрымліваюць стабільнасць шэрага экасістэм. Вострая адчувальнасць кажаноў да змяненняў навакольнага асяроддзя дазваляе разглядаць іх як экалагічны індыкатар. На жаль, папуляцыя кажаноў сёння знаходзіцца пад пагрозай знікнення: колькасць гэтых млекакормячых як у Беларусі, так і ў Еўр
У Дзівіне прайшлі абласныя «Дажынкі-2020»

У Дзівіне прайшлі абласныя «Дажынкі-2020»

Актуально, Год малой Радзімы, Профессия, Сельское хозяйство
Здавалася, зусім нядаўна на палях кіпела работа па ўборцы ўраджаю новага года, а цяпер там радуюць вока саламяныя “гіганты” – казачныя цягнікі, усмешлівыя зайцы, велічныя кветкі, складзеныя з рулонаў саломы. Калі збажына прыбрана з палёў, працавітыя вяскоўцы могуць перавесці дыханне, адпачыць і падвесці вынікі сваіх намаганняў. Што і было зроблена на абласным фестывалі-кірмашы “Дажынкі-2020”, які ў мінулую суботу гасцінна прымаў аграгарадок Дзівін, што на Кобрыншчыне. Гаспадары абласнога свята як след падрыхтаваліся да прыёму гасцей: не толькі ўпрыгожылі свой аграгарадок, але і зрабілі ўсё магчымае, каб людзі з розных рэгіёнаў нашай вобласці перажылі надзвычай радасныя, яркія і незабыўныя моманты. І ветлівасць жыхароў Кобрыншчыны пружанская дэлегацыя на чале з кіраўніком раёна ад
Гісторыя з фатаграфіяй. Юныя чытачы школы-інтэрната

Гісторыя з фатаграфіяй. Юныя чытачы школы-інтэрната

Год малой Радзімы, Культура
У архіве былой настаўніцы Пружанскай школы-інтэрната Эльвіры Васільеўны Зелянькевіч захавалася вось такая фатаграфія: школьнікі рыхтуюцца да чытацкай канферэнцыі. Дарэчы, у свой час яна размяшчалася ў «раёнцы» («Зары камунізму»), аўтар фота — Анатолій Міхайлавіч Ганчароў.Тэма канферэнцыі для сучасных школьнікаў выглядае, напэўна, незразумелай і надуманай: «Каго з герояў кніг мы возьмем з сабой у камунізм?». Але яна здавалася актуальнай для пакалення, якому за тры гады перад тым на 22-м з‘ездзе КПСС быў абвешчаны хуткі надыход светлай будучыні (фота было зроблена 1 снежня 1964 года). На гэтым здымку — вучань 8 класа Аляксандр Арцёменка, вучаніца 7 класа Валянціна Бутрым, старшая піянерважатая Лізавета Андрэеўна Жабко, старшыня савета піянерскай дружыны дзесяцікласніца Галіна Ла
Вяртаемся да надрукаванага: возера надзеі?

Вяртаемся да надрукаванага: возера надзеі?

Актуально, Год малой Радзімы, Экология
Восень пакрысе ўступае ў свае правы, а гэта значыць, што купальны сезон не толькі афіцыйна, але і фактычна можна лічыць закрытым. Тым не менш, увага да гарадскога возера не меншае: грамадскасць настойліва просіць звярнуць увагу на праблему, якая там сёлета ўсплыла разам з «жабурыннем». Бадай, стан гарадскога возера можна ўключыць у «топ-10» вострых пытанняў, якія гэтым летам уздымаліся чытачамі «Раённых будняў». «Усё меншае пятачок пляжа…» Самы першы сёлетні зварот на гэтую тэму прыйшоў у рэдакцыю пасля таго, як у газеце пад рубрыкай «Гісторыя з фатаграфіяй» выйшла нататка «Самалёт ля гарадскога возера». Жыхар Пружан Павел даслаў у рэдакцыю ліст, у якім выказаў сваю занепакоенасць станам любімага пружанцамі вадаёма. «У заметцы гаварылася, што 9 мая 1971 года сажалка па
Бакуноўская школа ў 1950-я гады

Бакуноўская школа ў 1950-я гады

Год малой Радзімы, Культура
Пад вераснёўскі настрой трапіла ў рукі яшчэ адна фатаграфія школы. Гэта — другая палова 1950-х гадоў, вёска Бакуны (Велікасельскія). —Прэстыжнасць вучобы ў жыхароў Бакуноў на той час была вялікай, — узгадвае былая вучаніца школы, а цяпер настаўніца-пенсіянерка Яўгенія Пятроўна Раманава. — Нас, дзяцей, бацькі накіроўвалі на добрую вучобу, заахвочвалі імкненне да ведаў. Да таго даходзіла, што ў бацькоў школьніка, які атрымаў дрэнныя адзнакі, суседзі маглі іранічна запытацца: «Дурня росціце?». Умовы вучобы, зразумела, з сённяшнімі не параўнаць было: школа, куды хадзілі вучні з пяці вёсак, тулілася ў драўляным будынку на ўскрайку лесу, сабраным з некалькіх клунь. Тры класныя пакоі ды настаўніцкая. Плюс яшчэ меншы будынак пачатковай школы побач. Ужо пазней пабудавалі прыгожы цагл
У вёсцы Зарэчча ўрачыста адкрылі мемарыяльны сквер

У вёсцы Зарэчча ўрачыста адкрылі мемарыяльны сквер

Год малой Радзімы, Новости
Кажуць, што чалавек жыве, пакуль пра яго памятаюць. Пакуль на зямлі ёсць той, хто хоць аднойчы ў жыцці ўспомніць пра яго. Думаецца, што гэтак жа можна сказаць і пра населеныя пункты. Некаторыя вёскі аджываюць свой век, таму ім ні ў якім разе нельга дазволіць сысці ў нябыт. Два гады таму ўраджэнец Зарэчча, а зараз брэсцкі прад-прымальнік М.М.Куц пачаў ствараць на сваёй малой радзіме мемарыяльны сквер у памяць аб загінулых жыхарах вёскі, удзельніках Вялікай Айчыннай вайны і ў гонар усіх яе жыхароў. Работы вяліся паэтапна. І вось у мінулую суботу адбылося ўрачыстае адкрыццё. Стварэнню сквера папярэднічала працяглая карпатлівая праца. Пра неабходнасць захаваць памяць 28 вяскоўцаў, што загінулі падчас вайны, Міхаіл Міхайлавіч Куц задумваўся даўно. Ідэя, як гэта зрабіць, з‘явілас
Гісторыя з фатаграфіяй. Лясніцтва, перабудаванае пад школу

Гісторыя з фатаграфіяй. Лясніцтва, перабудаванае пад школу

Год малой Радзімы, Культура
Гэтае фота знайшлося ў альбоме, дзе настаўнікамі і вучнямі былой Белалясоцкай школы была беражліва сабрана гісторыя гэтай навучальнай установы. Будынак, узведзены «за польскім часам», у 1924 годзе, прызначаўся для лясніцтва. Яно займала частку памяшкання, а ў другой палове жыў ляснічы са сваёй сям‘ёй. На здымку і адлюстраваны гэты перыяд. Калі ў ліпені 1944-га года Белы Лясок быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх акупантаў, паўстала пытанне навучання дзяцей, якіх на той час у вёсцы было шмат. Будынак лясніцтва перадалі Шарашоўскаму райаддзелу народнай адукацыі. Загадам №1 па Шарашоўскаму РайАНА ад 15 жніўня 1944 года было засведчана: «Адкрыць у Белым Ляску Шарашоўскага раёна пачатковую школу». З успамінаў В.І.Рыгіна: «20 жніўня 1944 года загадчык Шарашоўскага РайАНА Васіль Васі