Пятница, 3 июля 2020

Год малой Радзімы

Гісторыя з фатаграфіяй. Тут будзе горад-сад!

Гісторыя з фатаграфіяй. Тут будзе горад-сад!

Год малой Радзімы, Культура
Такімі засталіся Пружаны пасля вайны: у ліпеньскія дні 1944 года была разбурана вялікая частка горада. На гэтым кадры аэрафотаздымкі бачна, што на рагу Кобрынскай і Леніна застаўся адзіны дом, а частка Камуністычнай (цяперашняя Рыгора Шырмы) і прылеглыя да яе вуліцы пераўтварыліся ў суцэльную пустку. Але на здымку ўжо не бачна руін: жыхары горада імкнуліся як мага хутчэй падрыхтаваць месца пад новыя пабудовы. Пасляваенныя школьнікі замест урокаў працы і фізкультуры займаліся расчысткай завалаў, дарослыя выходзілі на суботнікі і нядзельнікі. Шмат гадоў пасля ўзгадвалі старажылы, як наводзілі парадак, як будавалі дамы, як высаджвалі дрэвы і кветкі. І стараліся берагчы зробленае сваімі рукамі. Зараз мы неяк лёгка прывыкаем, што наводзіць парадак павінны «спецыяльна навучаныя людз
Гісторыя з фатаграфіяй. З асабістай пячаткай фотамайстра…

Гісторыя з фатаграфіяй. З асабістай пячаткай фотамайстра…

Год малой Радзімы, Культура
Пружаны. Чэрвень, 1931 год. Нягледзячы на тое, што горад тады быў параўнальна невялікі (каля 7600 чалавек), у ім было некалькі фотамайстэрняў. Найбольшай папулярнасцю ў спажыўцоў карысталася майстэрня нейкага М. Леві. Усе яго фотаздымкі, як і гэты, што перад вамі, былі пазначаны  на адвароце асабістай пячаткай майстра — “FOTOGRAF M. Lew Pruzana”. На гэтым, на першы погляд, нічым не прыкметным здымку вы бачыце настаўнікаў-інструктараў Пружанскай яўрэйскай пачатковай школы, якая насіла імя прызнанага класіка яўрэйскай літаратуры Іцхака-Лейбуша Перэца.   А элегантны мужчына ў капелюшы — ніхто іншы, як вядомы амерыканскі пісьменнік яўрэйскага паходжання Іосіф-Маер Апатоўскі (Апатошу), які сябраваў з Перэцам і пад яго чулым кіраўніцтвам рабіў свае  першыя
Красивое хобби Вячеслава Виркевича

Красивое хобби Вячеслава Виркевича

Год малой Радзімы, Новости
У Пружанах жыве сямейная пара: Вячаслаў Антонавіч і Зоя Мікалаеўна Віркевічы. Тэрыторыя вакол іх дома мае сваю адметнасць. Тут размешчаны разнастайныя архітэктурныя формы, вырабленыя рукамі гаспадара. — Займаюся гэтай справай ужо дванаццаць гадоў, з таго часу, калі атрымаў групу па інваліднасці, — кажа Вячаслаў Антонавіч. — Пачынаў з вырабу фігурак буслоў. Спачатку майстар робіць з дапамогай зварачнага апарата каркас будучай фігуры. А потым з дапамогай тынкавальна-клеевага раствору ствараецца вобраз. Апошнія штрыхі наносіць Зоя Мікалаеўна, якая фарбуе атрыманыя фігуры. На падворку Віркевічаў размешчаны фігуры аленя, Машы і Мядзведзя, рысі, дзяўчыны з кошыкам. Прадстаўлены тут і птушкі: лебедзі, буслы, галубы. Ёсць тут і вавёркі. А ўваход у дом ахоўвае мартышка ў
Иосиф Дробов: партизанские будни шерешевского фельдшера

Иосиф Дробов: партизанские будни шерешевского фельдшера

Великая Победа, Год малой Радзімы, Профессия
На тым канцы проваду хваляваліся. Тэлефанавала жыхарка г.Гродна Ларыса Аляксееўна Шаткевіч, якая цяпер займаецца добраўпарадкаваннем бацькоўскага дома ў Шарашэве. Жанчына не змагла схаваць свайго абурэння з нагоды адной з тэлеперадач, якая прысвячалася партызанскаму руху ў Беларусі: — Я часта праглядаю навіны ў інтэрнэце. І вось напярэдадні 9 Мая натыкнулася на перадачу аднаго незалежнага тэлеканала, у якой савецкіх партызан паказалі як нейкіх, прабачце, адшчапенцаў і п’яніц. Я была абражана да слёз такім перапісваннем гісторыі і абагульненнем. І стала падымаць кнігі ўспамінаў, гістарычныя часопісы і фатаграфіі, на якіх — мой стрыечны дзядзька, былы партызан атрада імя Кірава брыгады Панамарэнкі, паважаны ў свой час фельчар хуткай дапамогі Шарашоўскай бальніцы Іосіф Іванавіч Дробаў. Прыяз
Гісторыя з фатаграфіяй: на піянерскі злёт  у какошніку

Гісторыя з фатаграфіяй: на піянерскі злёт у какошніку

Год малой Радзімы, Культура
Піянерскі гальштук і рускі какошнік?! Пагадзіцеся, вельмі нечаканае і каларытнае злучэнне! Карціну праясніла 98-гадовая жыхарка Пружан Еўдакія Мікітаўна Клімашэвіч (у дзявоцтве Казадаева), якая і красуецца на здымку. У 1945 годзе жанчына прыехала ў Пружаны з г.Смаленска, каб праведаць сваю сястру, якая працавала ў лётнай сталовай вайсковай часці (гэты чырвоны цагляны будынак ля Белых лавак стаіць і цяпер). Заадно хацела ўгаварыць яе пераехаць да брата ў Куйбышаў: вельмі ўжо вабілі сваёй перспектывай паволжскія абшары. Але бацькі настаялі на сваім, дзяўчыны засталіся і больш не расставаліся. — Беларусь здалася мне багацейшай за родную Смаленшчыну. Тут хоць есці было што. У нас жа і хлеба тады не было, — тлумачыць Еўдакія Мікітаўна сваё рашэнне. Яна хутка ўладкавалася на працу
Тэрэса Панамар: «Гісторыя любіць факты і… шчодрасць»

Тэрэса Панамар: «Гісторыя любіць факты і… шчодрасць»

Год малой Радзімы, Профессия
Кожны раз, калі чую ад скептыкаў, што гісторыя не з’яўляецца навукай, паколькі ў ёй няма строга даказаных фактаў, хочацца адказаць: “Напэўна, дрэнна шукалі!” Таму што сёння — сапраўдная раскоша для даследчыкаў. Сацыяльныя сеткі, форумы, розныя пошукавыя сістэмы і перакладчыкі — усё гэта дазваляе знайсці, прааналізаваць і ўдакладніць інфармацыю літаральна за некалькі “клікаў”. Са мной цалкам згаджаецца настаўніца гісторыі Шарашоўскай сярэдняй школы Тэрэса Віктараўна Панамар. Пачатак гісторыі — Хоць пры жаданні нават у тыя часы, калі інтэрнэту не было, а дакументы ў асноўным захоўваліся толькі ў архівах, студэнты гістарычнага факультэта Гродзенскага ўніверсітэта збіралі інфармацыю, — кажа ўраджэнка Гродзеншчыны, якая вось ужо амаль чвэрць стагоддзя займаецца мясцовым краязнаўствам,
В д.Харьки была открыта памятная доска

В д.Харьки была открыта памятная доска

Год малой Радзімы, Культура
Адметная падзея адбылася ў мінулую суботу ў вёсцы Харкі: там была адкрыта памятная дошка ля сквера, які два гады таму быў закладзены да Года малой радзімы. Добрую задумку — пакінуць памяць для нашчадкаў — увасобіў у жыццё ўраджэнец гэтых мясцін брэсцкі гісторык і краязнаўца Леанід Міхайлавіч Несцярчук. Спачатку на ўездзе ў вёску сіламі вяскоўцаў, валанцёраў і работнікаў лясніцтва быў закладзены сквер, які яшчэ называюць паркам. Пасля ля яго быў усталяваны валун, на якім некалькі дзён таму і з’явілася памятная дошка, на якой засведчана агульная справа людзей. Пра гэта, адкрываючы ўрачыстасць і пераразаючы сімвалічную чырвоную стужку, нагадалі ініцыятар Л.М.Несцярчук і старшыня Шаняўскога сельвыканкама С.І.Лапука. Леанід Міхайлавіч успомніў і іншыя вялікія справы
Сегодня в 15.00 состоится пресс-конференция «В Год малой родины отдыхаем в Беларуси. Нераскрытые возможности туристического потенциала страны».

Сегодня в 15.00 состоится пресс-конференция «В Год малой родины отдыхаем в Беларуси. Нераскрытые возможности туристического потенциала страны».

Год малой Радзімы, Новости
8 июня в 15.00 в Пресс-центре Дома прессы состоится пресс-конференция на тему: «В Год малой родины отдыхаем в Беларуси. Нераскрытые возможности туристического потенциала страны». В рамках мероприятия состоится награждение победителей республиканского творческого конкурса «Пад знакам Года малой радзімы!» Участие принимают: Белохвостик Людмила Анатольевна – начальник отдела организационно-правовой работы и обеспечения путевками Республиканского центра по оздоровлению и санаторно-курортному лечению населения;Лидяева Татьяна Александровна – заместитель начальника управления спорта и туризма Гродненского облисполкома (онлайн);Михальчук Наталья Фёдоровна – главный специалист управления спорта и туризма Брестского облисполкома (онлайн);Поликарпук Ал
Последние жители д.Апеляновичи. С ностальгией о прошлом…

Последние жители д.Апеляновичи. С ностальгией о прошлом…

Год малой Радзімы, Новости
Як паказвае час, чым больш вёска аддалена ад райцэнтра, ад ажыўленай трасы, тым менш шанцаў у яе захаваць працаздольнае насельніцтва: урбанізацыя робіць сваю справу. Такі незайздросны лёс напаткаў і Апялянавічы: вёска, якая знаходзіцца побач з мяжой Брэсцкай і Гродзенскай абласцей, цяпер рызыкуе зусім знікнуць з карты раёна.  Па самым кароткім маршруце, які пралягае па аб’язной дарозе ўздоўж Белавежскай пушчы, Апялянавічы ад Пружан аддзяляе каля 53 кіламетраў. Калі ехаць праз Ружаны — і таго больш. Поўная адсутнасць шуму, загазаванасці паветра — вёска сустракае нешматлікіх гасцей цішынёй і спакоем, якія парушаюць хіба што толькі птушыныя спевы. Ля вёскі сустракае практычна некранутая прырода: лес, у якім вясна ўжо набрала абароты, рэчка, якая разлілася на ўскрайку, драўляныя «архітэктурны
Гісторыя з фатаграфіяй. След вайны…

Гісторыя з фатаграфіяй. След вайны…

Великая Победа, Год малой Радзімы, Культура
Лета 1944 года. Беларусь вызвалена. Хутка ўсё будзе як раней, як да вайны. Мой 15-гадовы брат Лёня Аўдзей, даведаўшыся, што ў Пружанах адкрываюць школу, хуценька сабраў усе неабходныя дакументы і заспяшаўся ў горад. Суседкі, даведаўшыся пра гэта, пацягнуліся да нас у дом з лістамі-трохкутнікамі на фронт сваім мужам, братам, сынам: каб брат адправіў з райцэнтра. Гэта была цёплая жнівеньская раніца. Лёня пайшоў, а мы з мамай адправіліся жаць проса. Але час ішоў, брат не вяртаўся, мама з трывогай паглядвала на дарогу… Раптам недзе далёка прагрымеў страшны выбух. Мама міжволі здрыганулася і сказала: «Нечая душа адляцела!». А ўжо пад вечар у нашым двары з’явіўся незнаёмы мужчына. Ён паказаў нам гэта фота, прабітае асколкам, і спытаў: «Ці не Ваш гэта сын?». Мама імгненне маўчала, а пот
Начался ремонт дороги между Муравой и Чепелями

Начался ремонт дороги между Муравой и Чепелями

Год малой Радзімы, Новости
«Даўнавата мы не атрымлівалі такога падарунка!»— менавіта так адрэагавалі жыхары аграгарадка Мурава на з’яўленне паблізу дарожнай тэхнікі. Гэта работнікі ДРБУ-140 прыступілі да бягучага рамонту дарогі на ўчастку паміж Муравай і Чапялямі. Як расказаў начальнік дарожнай арганізацыі А.В. Субота, работы пачаліся ў першай палове мая і, згодна з планамі, поўнасцю закончацца напрыканцы лета. Нягледзячы на параўнальна невялікую працягласць дарогі — крыху больш за два кіламетры — выканаць патрэбна даволі сур’ёзны аб’ём. — Неабходна зрабіць так, каб гэты ўчастак з цвёрдым пакрыццём без рамонту праслужыў вызначаны тэрмін,— зазначае Аляксандр Васільевіч. — А значыць, трэба зрабіць трывалую аснову са шчэбнева-пясчанай-жвіровай сумесі, старанна ўмацаваць яе, і толькі потым прыступім да
Не просто красивый двор, а агроусадьба. Продолжаем изучать уютные уголки

Не просто красивый двор, а агроусадьба. Продолжаем изучать уютные уголки

Год малой Радзімы, Профессия
На адной з ціхіх вулачак на ўскрайку аграгарадка Белавусаўшчына жывуць Святлана Аляксееўна і Юрый Пятровіч Пракоп’евы. На Пружаншчыну яны прыехалі больш за 20 гадоў таму. — Я і муж, а таксама наш сын нарадзіліся ў Казахстане і жылі ў горадзе Петрапаўлаўску, — гаворыць Святлана Аляксееўна. — Калі распаўся Савецкі Саюз і сталі ўзнікаць праблемы з працаўладкаваннем і дабрабытам сям’і, вырашылі змяніць месца жыхарства. Пракоп’евы Пружаншчыну выбралі невыпадкова: паклікалі карані. Напачатку 50-х гадоў XX стагоддзя бацька Святланы Аляксееўны, ураджэнец вёскі Жабін, паехаў у Казахстан на асваенне цалінных зямель. Там стварыў сям’ю і застаўся на пастаяннае жыхарства. Святлана і Юрый Пракоп’евы купілі ў Белавусаўшчыне дом. Але яго стан не зусім задавальняў сям’ю. Пачалася маштабная рэка
Олег Евтухович. Узник неоконченной войны (Новые сведения о нашем земляке, который пропал без вести в Афганистане)

Олег Евтухович. Узник неоконченной войны (Новые сведения о нашем земляке, который пропал без вести в Афганистане)

Год малой Радзімы, Профессия
32 гады таму — 15 мая 1988 года — Савецкі Саюз пачаў выводзіць з Афганістана свой ваенны кантынгент. Роўна праз дзевяць месяцаў мяжу перасякло камандаванне 40-й арміяй. І бязлітасны вецер пустыні поўнасцю замёў сляды ад танкаў, бронетранспарцёраў і салдацкіх ботаў… “Вайна скончылася, у Афганістане не засталося ніводнага савецкага салдата”, — 15 лютага 1989 года адрапартаваў генерал Громаў. Але гэта была больш фармальнасць, чым ісціна: там, за ракой Амудар’я, застаўся цэлы батальён зніклых без звестак байцоў, для якіх вайна не скончылася. Жывыя яны ці мёртвыя — павінны вярнуцца дадому, дзе іх працягваюць чакаць блізкія. Сярод тых, хто прапаў, і два ўраджэнцы Пружаншчыны: лейтэнант Алег Еўтуховіч і радавы Анатоль Талашкевіч. Імя апошняга ўвекавечана на памятнай дошцы ў скверы па ву
Камни из воздушных шариков, сова из компакт-дисков и другие чудеса уютной усадьбы в Шубичах

Камни из воздушных шариков, сова из компакт-дисков и другие чудеса уютной усадьбы в Шубичах

Год малой Радзімы, Профессия
Першы пры ўездзе збоку горада падворак у вёсцы Шубічы схаваны за плотам. Але прыгожа расфарбаваныя каменьчыкі каля яго, сава з кампакт-дыскаў, што ззяе з высокага дуба, адразу ж інтрыгуюць. А першае, што трапляе на вочы на двары, – вялікія арэлі, дарэчы, як і ўсё астатняе, зробленыя ўласнымі рукамі гаспадароў ці іх сяброў. Перад імі раскінулася падрыхтаваная пад каркасны басейн пляцоўка. Ён будзе ўсталяваны, як толькі дазволіць надвор’е. І ўсё гэта — на акуратна падкошаным газоне. Гаспадыня хутка праводзіць нас на другі бок сядзібы, каб паказаць свой гонар – невялічкую, але з густам аформленую клумбу-горку. — Прачыталі ў газеце, што ў раёне аб’яўлены конкурс на лепшае добраўпарадкаванне прысядзібнага ўчастка, і вырашылі, што і нам ёсць што паказаць, — смяецца Вольга Краўчук. Г
Гісторыя з фатаграфіяй. Дзяўчаты з Козі-Брода

Гісторыя з фатаграфіяй. Дзяўчаты з Козі-Брода

Год малой Радзімы, Культура
Гэта 1920-я гады. Злева сядзіць Вольга Акімаўна Каляда, у замужжы Бэт (1904-1992 гг.). Яна жыла ў Козі-Бродзе, пазней пераехала ў Хомна (спачатку гэта былі хутары, якія ў 1960-я гады злучылі ў аднайменную вёску). Пляменніца ўзгадвае, што цётка была вельмі працавітай. Ужо напрыканцы жыцця, калі слабая зусім была, усё роўна агародам займалася, жукоў збірала. Што за дзяўчаты побач з ёй — невядома. Цікава толькі: усе ў аднолькавым адзенні, аднолькава прычасаны. Магчыма, сяброўкі вырашылі быць падобнымі адна на адну. Незвычайна абрэзаны фотаздымак: відаць, ён быў устаўлены ў вечка шкатулкі ці люстэрка такой формы. Вядучая рубрыкі Ірына СЯДОВА.