Пятница, 25 сентября 2020

Год малой Радзімы

Гісторыя з фатаграфіяй. Чайная на Чырвонаармейскай

Гісторыя з фатаграфіяй. Чайная на Чырвонаармейскай

Год малой Радзімы, Культура
Неаднойчы разглядала гэты здымак: здавалася, што ўсе падобныя будынкі і аб‘екты грамадскага харчавання ў старых Пружанах знаходзіліся паблізу Белых лавак. Але аказалася, што ў пасляваенныя гады «Чайная» была і на вуліцы Чырвонаармейскай, насупраць сквера. Тут маглі падсілкавацца работнікі суседніх пошты і тэлеграфа, якія на той час працавалі пазменна круглыя суткі. У 1960-я замест гэтага і некалькіх суседніх будынкаў пабудавалі двухпавярховыя цагляныя дамы. Вядучая рубрыкі Ірына Сядова.
Міжнародная навуковая экспедыцыя занялася вывучэннем кажаноў, які жывуць у падвалах Ружанскага палаца

Міжнародная навуковая экспедыцыя занялася вывучэннем кажаноў, які жывуць у падвалах Ружанскага палаца

Год малой Радзімы, Новости, Экология
Навукоўцы актыўна вывучаюць беларускія падзямеллі, у якіх могуць зімаваць кажаны. Сёлета міжнародная навуковая экспедыцыя, у склад якой увайшлі беларускія і ўкраінскія спецыялісты, наведала палацавы комплекс у Ружанах. Яе ўдзельнікі ўжо падзяліліся вынікамі. Кажанам патрэбна наша дапамога Як вядома, кажаны — адна з самых цікавых і карысных груп млекакормячых. Іх экалагічную ролю нельга недаацэньваць: знішчаючы велізарную колькасць начных насякомых, яны з’яўляюцца іх прыродным рэгулятарам — падтрымліваюць стабільнасць шэрага экасістэм. Вострая адчувальнасць кажаноў да змяненняў навакольнага асяроддзя дазваляе разглядаць іх як экалагічны індыкатар. На жаль, папуляцыя кажаноў сёння знаходзіцца пад пагрозай знікнення: колькасць гэтых млекакормячых як у Беларусі, так і ў Еўр
У Дзівіне прайшлі абласныя «Дажынкі-2020»

У Дзівіне прайшлі абласныя «Дажынкі-2020»

Актуально, Год малой Радзімы, Профессия, Сельское хозяйство
Здавалася, зусім нядаўна на палях кіпела работа па ўборцы ўраджаю новага года, а цяпер там радуюць вока саламяныя “гіганты” – казачныя цягнікі, усмешлівыя зайцы, велічныя кветкі, складзеныя з рулонаў саломы. Калі збажына прыбрана з палёў, працавітыя вяскоўцы могуць перавесці дыханне, адпачыць і падвесці вынікі сваіх намаганняў. Што і было зроблена на абласным фестывалі-кірмашы “Дажынкі-2020”, які ў мінулую суботу гасцінна прымаў аграгарадок Дзівін, што на Кобрыншчыне. Гаспадары абласнога свята як след падрыхтаваліся да прыёму гасцей: не толькі ўпрыгожылі свой аграгарадок, але і зрабілі ўсё магчымае, каб людзі з розных рэгіёнаў нашай вобласці перажылі надзвычай радасныя, яркія і незабыўныя моманты. І ветлівасць жыхароў Кобрыншчыны пружанская дэлегацыя на чале з кіраўніком раёна ад
Гісторыя з фатаграфіяй. Юныя чытачы школы-інтэрната

Гісторыя з фатаграфіяй. Юныя чытачы школы-інтэрната

Год малой Радзімы, Культура
У архіве былой настаўніцы Пружанскай школы-інтэрната Эльвіры Васільеўны Зелянькевіч захавалася вось такая фатаграфія: школьнікі рыхтуюцца да чытацкай канферэнцыі. Дарэчы, у свой час яна размяшчалася ў «раёнцы» («Зары камунізму»), аўтар фота — Анатолій Міхайлавіч Ганчароў.Тэма канферэнцыі для сучасных школьнікаў выглядае, напэўна, незразумелай і надуманай: «Каго з герояў кніг мы возьмем з сабой у камунізм?». Але яна здавалася актуальнай для пакалення, якому за тры гады перад тым на 22-м з‘ездзе КПСС быў абвешчаны хуткі надыход светлай будучыні (фота было зроблена 1 снежня 1964 года). На гэтым здымку — вучань 8 класа Аляксандр Арцёменка, вучаніца 7 класа Валянціна Бутрым, старшая піянерважатая Лізавета Андрэеўна Жабко, старшыня савета піянерскай дружыны дзесяцікласніца Галіна Ла
Вяртаемся да надрукаванага: возера надзеі?

Вяртаемся да надрукаванага: возера надзеі?

Актуально, Год малой Радзімы, Экология
Восень пакрысе ўступае ў свае правы, а гэта значыць, што купальны сезон не толькі афіцыйна, але і фактычна можна лічыць закрытым. Тым не менш, увага да гарадскога возера не меншае: грамадскасць настойліва просіць звярнуць увагу на праблему, якая там сёлета ўсплыла разам з «жабурыннем». Бадай, стан гарадскога возера можна ўключыць у «топ-10» вострых пытанняў, якія гэтым летам уздымаліся чытачамі «Раённых будняў». «Усё меншае пятачок пляжа…» Самы першы сёлетні зварот на гэтую тэму прыйшоў у рэдакцыю пасля таго, як у газеце пад рубрыкай «Гісторыя з фатаграфіяй» выйшла нататка «Самалёт ля гарадскога возера». Жыхар Пружан Павел даслаў у рэдакцыю ліст, у якім выказаў сваю занепакоенасць станам любімага пружанцамі вадаёма. «У заметцы гаварылася, што 9 мая 1971 года сажалка па
Бакуноўская школа ў 1950-я гады

Бакуноўская школа ў 1950-я гады

Год малой Радзімы, Культура
Пад вераснёўскі настрой трапіла ў рукі яшчэ адна фатаграфія школы. Гэта — другая палова 1950-х гадоў, вёска Бакуны (Велікасельскія). —Прэстыжнасць вучобы ў жыхароў Бакуноў на той час была вялікай, — узгадвае былая вучаніца школы, а цяпер настаўніца-пенсіянерка Яўгенія Пятроўна Раманава. — Нас, дзяцей, бацькі накіроўвалі на добрую вучобу, заахвочвалі імкненне да ведаў. Да таго даходзіла, што ў бацькоў школьніка, які атрымаў дрэнныя адзнакі, суседзі маглі іранічна запытацца: «Дурня росціце?». Умовы вучобы, зразумела, з сённяшнімі не параўнаць было: школа, куды хадзілі вучні з пяці вёсак, тулілася ў драўляным будынку на ўскрайку лесу, сабраным з некалькіх клунь. Тры класныя пакоі ды настаўніцкая. Плюс яшчэ меншы будынак пачатковай школы побач. Ужо пазней пабудавалі прыгожы цагл
У вёсцы Зарэчча ўрачыста адкрылі мемарыяльны сквер

У вёсцы Зарэчча ўрачыста адкрылі мемарыяльны сквер

Год малой Радзімы, Новости
Кажуць, што чалавек жыве, пакуль пра яго памятаюць. Пакуль на зямлі ёсць той, хто хоць аднойчы ў жыцці ўспомніць пра яго. Думаецца, што гэтак жа можна сказаць і пра населеныя пункты. Некаторыя вёскі аджываюць свой век, таму ім ні ў якім разе нельга дазволіць сысці ў нябыт. Два гады таму ўраджэнец Зарэчча, а зараз брэсцкі прад-прымальнік М.М.Куц пачаў ствараць на сваёй малой радзіме мемарыяльны сквер у памяць аб загінулых жыхарах вёскі, удзельніках Вялікай Айчыннай вайны і ў гонар усіх яе жыхароў. Работы вяліся паэтапна. І вось у мінулую суботу адбылося ўрачыстае адкрыццё. Стварэнню сквера папярэднічала працяглая карпатлівая праца. Пра неабходнасць захаваць памяць 28 вяскоўцаў, што загінулі падчас вайны, Міхаіл Міхайлавіч Куц задумваўся даўно. Ідэя, як гэта зрабіць, з‘явілас
Гісторыя з фатаграфіяй. Лясніцтва, перабудаванае пад школу

Гісторыя з фатаграфіяй. Лясніцтва, перабудаванае пад школу

Год малой Радзімы, Культура
Гэтае фота знайшлося ў альбоме, дзе настаўнікамі і вучнямі былой Белалясоцкай школы была беражліва сабрана гісторыя гэтай навучальнай установы. Будынак, узведзены «за польскім часам», у 1924 годзе, прызначаўся для лясніцтва. Яно займала частку памяшкання, а ў другой палове жыў ляснічы са сваёй сям‘ёй. На здымку і адлюстраваны гэты перыяд. Калі ў ліпені 1944-га года Белы Лясок быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх акупантаў, паўстала пытанне навучання дзяцей, якіх на той час у вёсцы было шмат. Будынак лясніцтва перадалі Шарашоўскаму райаддзелу народнай адукацыі. Загадам №1 па Шарашоўскаму РайАНА ад 15 жніўня 1944 года было засведчана: «Адкрыць у Белым Ляску Шарашоўскага раёна пачатковую школу». З успамінаў В.І.Рыгіна: «20 жніўня 1944 года загадчык Шарашоўскага РайАНА Васіль Васі
У «Ружанскім палацавым комплексе роду Сапегаў» пачала працу  выстава «Ружанскія выцінанкі»

У «Ружанскім палацавым комплексе роду Сапегаў» пачала працу выстава «Ружанскія выцінанкі»

Афиша, Год малой Радзімы, Культура, Ружанские мотивы
Гэта першая ў гэтым музеі персанальная выстава работ народнага майстра Беларусі і жыхара Ружан Юрыя Малышэўскага.На адкрыцці выставы сабраліся сябры, былыя вучні, калегі мастака, прыхільнікі яго творчасці і проста наведвальнікі музея. Хоць мастак і нарадзіўся ў сібірскім горадзе Ніжняўдзінску, але кожны з ружанцаў лічыць яго сваім земляком: яшчэ ў дзяцінстве Юрый Малышэўскі апынуўся ў Ружанах, дзе жыве і сёння. Менавіта багатае гістарычнае мінулае мястэчка абудзіла ў яго цікавасць да краязнаўства, збору гістарычных звестак і фактаў пра Ружаны. Пасля заканчэння школы і службы ў войску Юрый працягнуў займацца маляваннем, асвойваць і ўдасканальваць тэхнікі жывапісу, скульптуры, разьбы. А неўзабаве захапіўся выцінанкай. Гэта асаблівы від народнай творчасці —папяровыя карункі або аж
Гісторыя з фатаграфіяй. Гімназіст на вуліцы Пацэвіча

Гісторыя з фатаграфіяй. Гімназіст на вуліцы Пацэвіча

Год малой Радзімы, Культура
Год таму, у жніўні 2019-га, мы пачалі публікаваць у суботніх нумарах «раёнкі» гістарычныя фотаздымкі, падмацаваныя кароценькімі аповедамі. Аказалася, што новая рубрыка зацікавіла не толькі старажылаў, але і людзей сярэдніх гадоў, пэўную частку моладзі. Дзякуй усім, хто дасылае нам свае «гісторыі з фатаграфіямі», удзельнічае ў абмеркаванні. Зразумела, вельмі прыемна і нечакана было пачуць, што на фота не толькі другой паловы мінулага стагоддзя, але нават на перадваенных людзі ўбачылі сваіх знаёмых і блізкіх. Напрыклад, на здымку 1935 года, дзе адлюстравана сімвалічная перадача зямлі для кургана Пілсудскага, Ангеліна Іванаўна Самусь разгледзела свайго бацьку Івана Старынскага, які працаваў бухгалтарам у Пружанскім старостве. Не ўсе здымкі атрымалі станоўчыя водгукі. Былі абурэн
Былы старшыня Шчарчоўскага сельсавета Аляксандр Дзешка: «Пружанцы — малайцы, ідуць наперадзе ўсіх!»

Былы старшыня Шчарчоўскага сельсавета Аляксандр Дзешка: «Пружанцы — малайцы, ідуць наперадзе ўсіх!»

Год малой Радзімы, Профессия
Кіраўнікі бываюць розныя. Адны ўспрымаюць высокую пасаду як сваю заслугу. Іншыя — як аванс, і сваёй сумленнай працай і бацькоўскім клопатам аб падначаленых цалкам апраўдваюць давер людзей. Такім прыстойным кіраўніком быў і Аляксандр Міхайлавіч Дзешка. Чаму быў? Проста вось ужо дзесяць гадоў гэты чалавек знаходзіцца на заслужаным адпачынку, а пра яго працу памятаюць калегі, знаёмыя і дзякуюць за ўсё. У доказ таму — шматлікія тэлефанаванні ў нашу рэдакцыю ад жыхароў Шчарчоўскага сельсавета з просьбай напісаць пра былога старшыню сельвыканкама, якому 25 ліпеня споўнілася 70 гадоў. Дазволю сабе прывесці асноўныя факты з біяграфіі гэтага добрага чалавека. Нарадзіўся Аляксандр Міхайлавіч у Бераставіцкім раёне Гродзенскай вобласці ў сям’і рабочага пякарні і простай калгасніцы. Такім чына
Каля касцёла за сродкі прыхода ўсталявана дзіцячая пляцоўка

Каля касцёла за сродкі прыхода ўсталявана дзіцячая пляцоўка

Год малой Радзімы, Новости
Гульнёвая пляцоўка для дзяцей з’явілася ля касцёла Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі ў Пружанах. Неабходнасць яе ўсталявання патлумачыў настаяцель парафіі ксёндз Павел Ярашэвіч. —Падчас святой Імшы дзеткі даволі часта бегаюць па храме, што перашкаджае вернікам сканцэнтравацца на малітве. Парафіяльны камітэт вырашыў, што з гэтым трэба нешта рабіць. І ўсе разам мы сышліся ў меркаванні, што выйсцем з праблемы стане стварэнне дзіцячай пляцоўкі, – сказаў святар. Ад моманту ўзнікнення ідэі да яе рэалізацыі прайшоў усяго месяц. Увасобіць планы ў жыццё дапамаглі маладыя парафіяне: хлопцы і дзяўчаты пафарбавалі і ўсталявалі трое арэляў (адны – для зусім маленькіх парафіян) і горку, што былі закуплены на сродкі прыхода.Іх размясцілі злева ад храма. Сюды ж падвялі гук з касцёла,
Гісторыя з фатаграфіяй. Сяляне  з вёскі Ялова

Гісторыя з фатаграфіяй. Сяляне з вёскі Ялова

Год малой Радзімы, Культура
Фатаграфія была зроблена якраз у жніўні, толькі 84 гады таму — у 1936 годзе ў вёсцы Ялова. Яшчэ наперадзе і «першыя Саветы», і выпрабаванні Вялікай Айчыннай, пасляваенныя цяжкія і галодныя гады, утварэнне калгасаў і многія іншыя гістарычныя падзеі, якія так або інакш адбіліся на лёсах гэтых людзей. Але яны не імкнуцца зазірнуць у будучыню, а проста радуюцца святу. У руках у дзяўчат кветкі, якія звычайна асвячаюць на Прачыстую — 28 жніўня (магчыма, памыляюся, але вяргіні ў букетах даволі дакладна паказваюць на час). Гэта сям‘я Пілюцікаў. У цэнтры, як і належыць, старэйшыя яе члены — Раман і Алеся (у 1936-м кожнаму з іх споўнілася акурат 50 гадоў). Вакол стаяць іх дзеці Міхаіл, Ганна, Надзея, Пётр, Вольга, Феадосія і Марыя. Побач са старэйшай дачкой Надзеяй сядзіць яе муж Акім (у м
Панно с известными земляками обновилось. Реставрацией занимался художник Сергей Казак

Панно с известными земляками обновилось. Реставрацией занимался художник Сергей Казак

Год малой Радзімы, Культура
Сямнаццаць гадоў (менавіта столькі прайшло з той пары, як у нашым горадзе адзначаліся рэспубліканскія “Дажынкі-2003”) для многіх з нас праляцелі, як адно імгненне. Пра тое, што, насамрэч, прайшло шмат часу, упарта “падказвалі” пабляклыя колеры вялікага пано “Знакамітыя землякі”, якое акурат перад святам было намалявана над ЗАГСам. Наспеў час заняцца рэстаўрацыяй. За гэтую работу ўзяўся Сяргей Казак, мастак з Бярозаўскага раёна, амаль наш зямляк, які, дарэчы, у свой час з’яўляўся адным з аўтараў гэтага пано. Такім чынам, увесь мінулы тыдзень каля Пружанскага ЗАГСа стаяла вышка, на вышыні працаваў мастак. А нашы чытачы задавалі пытанні: што і навошта адбываецца. Нагадаем, што ў 2003 годзе на сцяне дома па вул. Рыгора Шырмы паўсталі выявы сусветна вядомых ураджэнцаў Пружа
Гісторыя з фатаграфіяй. На рагу Чырвонаармейскай  і Свабоды

Гісторыя з фатаграфіяй. На рагу Чырвонаармейскай і Свабоды

Год малой Радзімы, Культура
Не вельмі якасны, але настальгічны здымак канца 1960-х гадоў. Пружаны, скрыжаванне вуліц Чырвонаармейскай і Свабоды. Дом на рагу вуліц і зараз стаіць, знік толькі ганак са слупкамі: уваход раней быў ад вуліцы. Цяпер гэта звычайны жылы дом з некалькімі кватэрамі. А ў блаславенныя гады маёй вучобы ў школе тут быў Дом піянераў. Амаль штодзень знаходзілася нагода зайсці сюды: мы з сяброўкамі вучыліся вязаць і шыць, наведвалі танцавальныя вечары. Наогул прыцягвала сама магчымасць цікавых зносін, сяброўская атмасфера, якую здолелі стварыць кіраўнікі гурткоў. Вядучая рубрыкі Ірына СЯДОВА.